Özel Sekreter ve Randevu: (0212) 219 84 84 / (0530) 326 06 96
       

Bağırsak Tüberkülozu   

Video'yu izlemek için tıklayınız. Foruma gitmek için tıklayınız.
İlgili Videolar
Tüberküloz nedir?
Tüberküloz hastalığı, ilk olarak 1882 yılında Robert Koch tarafından bulunmuştur. Hastalık, Mycobacterium tuberculosis adlı bakteri ile bulaşır ve en sık olarak balgam yolu ile yada damlacık enfeksiyonu şeklinde akciğerlere yerleşir. Tüberküloz hastalığı için ortalama bir yaş yoktur.

Tüberküloz ne sıklıkta görülür?
  • Dünya nüfusu genelinde her üç kişiden birinde tüberküloz mikrobu var olduğu tahmin edilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü’nün 2007 yılında 9.3 milyon yeni tüberküloz hastası saptanmıştır. 2000 ile 2020 yılları arasında yaklaşık 200 milyon kişinin tüberküloz veya verem mikrobuna yakalanacağı ve yaklaşık 35 milyon kişinin bu nedenle yaşamını yitireceği tahmin edilmektedir.
  • Sibartie ve ark. çalışmasında, Avrupa’da belirlenen tüberküloz olgularının sadece % 1’inin bağırsak tüberkülozu şeklinde olduğu belirtilmiştir.
  • Tüberküloz mikrobuna, Asya kıtasında 10 kat, siyah ırkta 8 kat ve Alaska yerlilerinde 5 kat daha fazla rastlanmaktadır. Hindistan’da 15-50 yaş arası üretken yaş grubunda yer alan kişilerde % 80’e yakın oranda tüberküloz mikrobuna rastlanmaktadır.
Tüberküloz mikrobu nasıl bulaşır?
1. Balgam yolu ile
2. Kan yolu ile
3. Çevredeki organlardan direkt bulaşma ile

Tüberkülozun bakterisinin hayvanlarda, böceklerde, toprakta ve diğer canlılarda canlı olarak yaşamadığı bilinmektedir. Tüberküloz (verem) mikrobunu alan kişilerin % 90-95’inde hastalık gelişmez, ancak % 5-10’unda tüberküloz hastalığı gelişir. Bağışıklık sistemi güçlü olan kişilerde tüberküloz mikrobu sıklıkla sadece akciğerlerde sınırlı kalırken, bağışıklığı zayıflamış kişilerde diğer organlara da yayılır. Gebe kadınlarda aktif verem mikrobu olması durumunda nadiren de olsa bebeğe bulaşabilir.

Tüberküloz başlıca hangi organlara yerleşir?
    - Akciğer
    - Sindirim sistemi: Yemek borusu, mide, oniki parmak bağırsağı, ince bağırsak ve kalın bağırsak tutulumu olabilir. Olguların büyük bölümünde akciğerde tüberküloz mevcuttur ve sadece % 25’inde akciğer tutulumu olmadan diğer organlarda tüberküloz bulunur.
    - Böbrekler
    - Kemik, eklemler ve omurga
    - Beyin
    - Kalp zarı (perikard)
    - Mesane (idrar kesesi)
    - Lenf bezleri
    - Üreme organları
Bağırsak tüberkülozu nedir?
Tüberküloz mikrobunun bağırsaklarda yerleşmesine ve hastalık oluşturmasına ‘bağırsak tüberkülozu’ adı verilir. Bağırsak tüberkülozunun sıklıkla az gelişmiş toplumların sorunu olduğu bilinmekle birlikte, gelişmiş toplumlarda ise AİDS hastalarında % 15-40 oranında tüberküloz hastalığına ve % 4 oranında bağırsak tüberkülozuna rastlanmaktadır. AİDS hastalığı olan ve HİV (human immundeficiency virus) enfeksiyonu taşıyan kişilerde, bağışıklık sisteminin zayıflaması nedeniyle, verem mikrobunun çok daha hızla yayıldığı bilinmektedir.

Bağırsak tüberkülozu olan hastalarda akciğer tüberkülozu da bulunur mu?
Bağırsak tüberkülozu hastalarının % 20-25’inde akciğer tüberkülozu mevcuttur. Ölümcül olan tüberküloz vakalarının % 55-90’ında bağırsakta tüberküloz belirlenmiştir.

Bağırsak tüberkülozu, bağırsakta ne tür değişiklere yol açar?
Bağırsak tüberkülozu bağırsak duvarında ödem (enflamasyon), ülserler (vakaların % 60’ında mevcuttur) ve büzüşme (fibrozis), nodüller (nasır gibi şişlikler), lenf bezlerinde şişme ve damarlarda tıkanıklık gibi değişikliklere yol açar. Benzer bulgulara iltihabi bir bağırsak hastalığı olan, Crohn hastalığında da rastlanır. Tüberküloz mikrobuna % 80-90 oranında ince bağırsağın son kısmı (ileum) ve kalın bağırsakta (kolon) rastlanılır. Nadiren tüberküloza yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağında rastlanır.

Bağırsak tüberkülozu hangi hastalıklarla karışabilir?
Bağırsak tüberkülozu belirtileri nelerdir?
Bağırsak tüberkülozu tanısını koymak hayli güçtür, çünkü belirtileri diğer iltihabi bağırsak hastalıklarına aşırı benzerlik gösterir.
Bağırsak tüberkülozu tanısı nasıl konulur?
  • Kan sayımı: düşük bulunur (kansızlık, anemi), sedimantasyon yüksekliği (% 90 oranında)
  • Bağırsak röntgeni: tespih tanesi gibi kalınlaşmalar izlenir.
  • Ultrasonografi ve bilgisayarlı tomografi: bağırsak yağlı dokusunda (mezenter) kalınlaşmalar, derin ülserler ve lenf bezlerinde büyüme ve çürüme (nekroz) görülür.
  • Biyopsi: Bağırsak tüberkülozunun kesin tanısı için, karın zarından (periton) laparoskopik cerrahi veya tek delikten laparoskopi (SİLS) ile biyopsi almak gerekebilir. Laparoskopik cerrahi olanağı yoksa, doğrudan karın zarından iğne ile biopsi alınabilir, karında sıvı toplanması (ascites) varsa bundan iğne ile örnek alınabilir.
  • Enteroklizis: ince bağırsağın baryum adı verilen bir ilaç verilerek videolu röntgen (video skopi) altında incelenmesi işlemidir.
  • Kolonoskopi: ince bağırsağın son kısmı (ileum) ve kalın bağırsağın ilk kısmında (çekum) hastaların % 70’inde ‘’ülserler’’ görülür ve bu alanlardan biyopsi alınabilir. Bu biyopsilerde patolojik olarak olguların % 54’ünde ‘’granülom’’ adı verilen şişlikler belirlenir.
  • Sanal kolonoskopi: kalın bağırsak bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile incelenebilir.
  • Enteroskopi: çift balonlu endoskopi olarak ta anılı. İnce bağırsağın endoskopi ile incelenmesi işlemidir.
  • Kapsül endoskopisi: tüm ince bağırsak ve kalın bağırsak bir kapsül ile detaylı olarak incelenebilir. Ancak, tüberküloz varlığında tanı değeri % 25-40 civarındadır.
  • Akciğer röntgeni
  • Deri (PPD) testi: hastaların % 70-85’inde pozitif sonuç verir, yani mikrobu gösterir.
Bağırsak tüberkülozunda ne tür komplikasyonlara rastlanır?
Bağırsak tüberkülozunda bağırsak delinmesi (perforasyon), kanama, darlıklar (striktür veya stenoz) ve bağırsak çürümesi (nekroz) rastlanılan komplikasyonlardır.

Bağırsak tüberkülozu nasıl tedavi edilir?
Tüberküloz tedavisi ortalama 6-12 ay arasında süren, uzun soluklu bir tedavidir. Tedavide çeşitli ilaçlar kullanılır ve bu ilaçlara bağlı bazı yan etkiler görülebilir.
    - İzoniazid: tablet şeklinde olup ağızdan alınır, uzun süre kullanımında karaciğer üzerine olumsuz etkiler görülebilir.
    - Rifampin: tablet şeklinde olup ağızdan alınır, uzun süre kullanımında karaciğer üzerine olumsuz etkiler görülebilir ve idrar rengini koyulaştırır.
    - Pirazinamid: tablet şeklinde olup ağızdan alınır, uzun süre kullanımında karaciğer üzerine olumsuz etkiler görülebilir ve gut hastalığına yol açabilir.
    - Etambutol: tablet şeklinde olup ağızdan alınır, uzun süre kullanımında görmede bulanıklığa yol açabilir.
    - Streptomisin: kas içine iğne şeklinde uygulanır, uzun süre kullanımında görmede baş dönmesi ve hafif işitme kaybına yol açabilir.
Tüberkülozun yayılması nasıl önlenebilir?
Tüberküloz bakterisi veya mikrobu ağırlıklı, hava yolu ile, yani aksırık, tıksırık, hapşırma, öksürme ve balgam çıkartma ile hastalıklı kişiden sağlıklı kişilere bulaşabilir. Güneş (ultraviyole) ışığında tüberküloz mikrobunun öldüğü bilinmektedir. Özellikle, kalabalık bir şekilde aynı odada barınan ve hijyen şartları iyi olmayan ortamlardaki kişilerde verem mikrobuna yakalanma şansı daha fazladır. Bu hastalar ile temasa giren sağlıklı kişilerin maske takması yararlı olur. Ayrıca, hastalıklı ve tedavi altında olmayan kişilerin; çatal, kaşık, bıçak, diş fırçası, bardak, tabak vb. malzemelerini ayırmakta yarar vardır. Tedaviye başladıktan iki hafta sonra bu ayırmaya gerek kalmayacaktır.


Anahtar kelimeler: bağırsak tüberkülozu, bağırsak veremi, AİDS hastalığı, HİV, mycobacterium tuberculosis, Crohn hastalığı, non-Hodgkin lenfoma, yersinyozis, blastomikozis, laparoskopik biopsi, bağırsak delinmesi, bağırsaktan kanama, yemek borusu tüberkülozu, mide tüberkülozu, oniki parmak bağırsağı tüberkülozu, ince bağırsak tüberkülozu, kalın bağırsak tüberkülozu, kolon tüberkülozu, böbrek tüberkülozu, mesane tüberkülozu, izoniazid, rifampin, pirazinamid, etambutol, streptomisin

Kaynaklar
1. Chen W, Fan JH, Luo W, et al. Effectiveness of interferon-gamma release assays for differentiating intestinal tuberculosis from Crohn's disease: A meta-analysis. World J Gastroenterol 2013; 19 (44): 8133-8140.
2. Zubieta-O'Farrill G, Castillo-Calcáneo Jde D, Gonzalez-Sanchez C, et al. Colonic tuberculosis in an immunocompetent patient. Int J Surg Case Rep 2013; 4 (4): 359-361.
3. Karmakar S, Nath A, Lal H. Imaging of tuberculosis of the abdominal viscera: Beyond the intestines. J Clin Imaging Sci 2013; 3: 42.
4. Ozkan OF, Ozkul F, Caymaz I, et al. A case of intestinal obstruction due to ileocecal tuberculosis. Turk J Gastroenterol 2013; 24 (2): 190-192.
5. Chalya PL, McHembe MD, Mshana SE, et al. Tuberculous bowel obstruction at a university teaching hospital in Northwestern Tanzania: a surgical experience with 118 cases. World J Emerg Surg 2013; 8 (1): 12.
6. Ihama Y, Hokama A, Hibiya K, et al. Diagnosis of intestinal tuberculosis using a monoclonal antibody to Mycobacterium tuberculosis. World J Gastroenterol 2012; 18 (47): 6974-6980.
7. Foster BD, Buchberg B, Parekh NK, et al. Case of intestinal tuberculosis mimicking Crohn's disease. Am J Case Rep 2012; 13: 58-61.
8. Kim SM, Ryu KH, Kim YS, et al. Cecal fecaloma due to intestinal tuberculosis: endoscopic treatment. Clin Endosc 2012; 45 (2): 174-176.
9. Yu SM, Park JH, Kim MD, Lee HR, et al. A case of sigmoid colon tuberculosis mimicking colon cancer. J Korean Soc Coloproctol 2012; 28 (5): 275-277.
10. Ibn Majdoub Hassani K, Ait Laalim S, Toughrai I, et al. Perianal tuberculosis: a case report and a review of the literature. Case Rep Infect Dis 2012; 2012: 852763. doi: 10.1155/2012/852763. Epub 2012 Dec 30.
11. Michalopoulos A, Papadopoulos VN, et al. Cecal obstruction due to primary intestinal tuberculosis: a case series. J Med Case Rep 2011; 5: 128.
12. Sinhasan SP, Puranik RB, Kulkarni MH. Abdominal tuberculosis may masquerade many diseases. Saudi J Gastroenterol 2011; 17 (2): 110-113.
13. Ali N, Hussein M, Israr M. Tuberculosis as a cause of small bowel obstruction in adults. Gomal Journal of Medical Sciences 2011; 9: 233-235.
14. Pulimood AB, Amarapurkar DN, Ghoshal U, et al. Differentiation of Crohn's disease from intestinal tuberculosis in India in 2010. World J Gastroenterol 2011; 17 (4): 433-443.
15. Venkatesh PG, Navaneethan U. Mimickers of intestinal tuberculosis: could this be Crohn's disease? An unsolved enigma. Saudi J Gastroenterol 2011; 17 (2):95-96.
16. Mukhopadhyay M, Rahaman QM, Mallick NR, et al. Isolated gastric tuberculosis: a case report and review of literature. Indian J Surg 2010; 72 (5): 412-413.
17. Donoghue HD, Holton J: Intestinal tuberculosis. Curr Opin Infect Dis 2009; 22: 490-496.
18. Navaneethan U, Cherian JV, Prabhu R, et al. Distinguishing tuberculosis and Crohn’s disease in developing countries: How certain can you be of the diagnosis? Saudi J Gastroenterol 2009; 15: 142-144.
19. Almadi MA, Ghosh S, Aljebreen AM. Differentiating intestinal tuberculosis from Crohn's disease: a diagnostic challenge. Am J Gastroenterol 2009; 104: 1003-1012.
20. Pulimood AB, Peter S, Rook GW, et al. In situ PCR for Mycobacterium tuberculosis in endoscopic mucosal biopsy specimens of intestinal tuberculosis and Crohn disease. Am J Clin Pathol 2008; 129: 846-851.
21. WHO: Global Tuberculosis control. Geneva: World Health Organization; 2008.
22. Sibartie V, Kirwan WO, O’Mahony S, et al. Tuberculosis mimicking Crohn’s disease: lessons relearned in a new era. Eur J Gastroenterol Hepatol 2007, 19: 347-349.
23. Shaikh MS, Dholia KR, Jalbani MA. Prevalence of intestinal tuberculosis in cases of acute abdomen. Pakistan J Surg 2007; 23: 52-56.
24. Epstein D, Watermeyer G, Kirsch R: The diagnosis and management of Crohn’s disease in populations with high-risk rates for tuberculosis. Aliment Pharmacol Ther 2007; 25: 1373-1388.
25. Rasheed S, Zinicola R, Watson D, et al. Intra-abdominal and gastrointestinal tuberculosis. Colorectal Disease 2007; 9: 773-783.
26. Leung VK, Law ST, Lam CW, et al. Intestinal tuberculosis in a regional hospital in Hong Kong: a 10-year experience. Hong Kong Med J 2006; 12: 264-271.
27. Alvares JF, Devarbhavi H, Makhija P, et al. Clinical, colonoscopic, and histological profile of colonic tuberculosis in a tertiary hospital. Endoscopy 2005; 37: 351-356.
28. Rajpoot MJ, Memon AS, Rani S, et al. Clinicopathological profile and surgical management outcomes in patients suffering from intestinal tuberculosis. J Liaqaut Uni Med Health Sci 2005; 4: 113-118.
29. Engin G, Balk E. Imaging findings of intestinal tuberculosis. J Comput Assist Tomogr 2005; 29: 37-41.
30. Patel N, Amarapurkar D, Agal S, et al. Gastrointestinal luminal tuberculosis: establishing the diagnosis. J Gastroenterol Hepatol 2004; 19: 1240-1246.
31. Sharma MP, Bhatia V: Abdominal tuberculosis. Indian J Med Res 2004; 120: 305-315.
32. Sheer TA, Coyle WJ. Gastrointestinal tuberculosis. Curr Gastroenterol Rep 2003; 5: 273-278.
33. Sharp JF, Goldman M: Abdominal Tuberculosis in East Birmingham, a 16 years study. Postgrad Med J 2002, 63: 539-542.
34. Chatzicostas C, Koutroubakis IE, Tzardi M, et al. Colonic tuberculosis mimicking Crohn’s disease: case report. BMC Gastroenterol 2002, 2:10.
35. Muneef MA, Memish Z, Mahmoud SA, et al. Tuberculosis in the belly: a review of forty-six cases involving the gastrointestinal tract and peritoneum. Scandinavian Journal of Gastroenterology 2001; 36: 528-532.
36. Khan MR, Khan IR, Pal KNM: Diagnostic issues in abdominal tuberculosis. J Pak Med Assoc 2001; 51: 138-140.
37. Pulimood AB, Ramakrishna BS, Kurian G, et al. Endoscopic mucosal biopsies are useful in distinguishing granulomatous colitis due to Crohn's disease from tuberculosis. Gut 1999; 45: 537-541.
38. Horvath KD, Whelan RL. Intestinal tuberculosis: return of an old disease. American Journal of Gastroenterology 1998; 93: 692-696.
39. Singhai SL, Tondan PL, Hafiz MA, et al. Abdominal tuberculosis. Indian J Surg 1963; 25: 440-450.
40. www.genelcerrah.com
41. www.barsakcerrahisi.com
42. www.kanserbilgileri.net
43. www.kansercerrahisi.com
44. www.robotcerrahisi.com
45. www.fascrs.org
46. www.ehow.com
47. emedicine.medscape.com
48. www.mayoclinic.com
49. www.medicinenet.com
50. www.gutsense.org
51. www.webmd.com
52. www.merckmanuals.com

Foruma gitmek için tıklayınız. Geri

Uzmanlık Alanları:
Genel Cerrahi
Kolorektal Cerrahi
Laparoskopik Cerrahi
Kanser Cerrahisi
Robotik Cerrahi
Endoskopi
Meme Hastalıkları