Özel Sekreter ve Randevu: (0212) 219 84 84 / (0530) 326 06 96
       

Bağırsak ve Makat Hastalıklarında Biofeedback   

Video'yu izlemek için tıklayınız. Foruma gitmek için tıklayınız.
İlgili Videolar
Biofeedback ne demektir?
Biofeedback, bazı elektronik cihazların yardımı ile kişinin kas ve sinirlerine ait fizyolojik yanıtını ölçümleme yapma, alınan değerleri sağlıklı kişilerin değerleri ile karşılaştırma ve elde edilen sonuçlara göre, görsel veya işitsel uyaranlarla kişinin kendisini geliştirmesine yardımcı olmasıdır. Bağırsak ve makat bölgesi hastalıklarında biofeedback tedavisi ile, çatı veya leğen kemiği (pelvik taban) kaslarının gücünü, tahammül yeteneğini ve hızını arttırma hedeflenir.

Bağırsak ve makat hastalıklarında biofeedback tedavisi hangi alanlarda kullanılır?
  • Gaz kaçırma ve dışkı kaçırma (gaz veya fekal inkontinens): toplumun yaklaşık % 8-18’ini ve kadınların % 5-24’ünü etkileyen bir sorundur. Schiller’in 2002 yılına ait araştırmasında, toplumda % 7 oranında dışkı ile külotta kirlenme ve % 0.7 oranında dışkı kaçırma sorunu olduğu bildirilmektedir. Gaz ve dışkı kaçırma kadınlarda, erkeklere oranla 8 kat daha fazla görülür. Aynı şekilde, 65 yaş üzerindeki kişilerde görülme sıklığı artar. Bu kaslar aynı şekilde idrar tutmayı da kontrol ettiğinden, bu hasta grubunda sıklıkla hem idrar ve hem de gaz ile dışkı kaçırma birlikte olur.
  • Kabızlık: Toplumda erişkinlerin % 2-30’unda kronik kabızlık sorununa rastlanmaktadır. 65 yaş üzerindeki nüfusta kadınlarda, erkeklere oranla üç kat daha fazla rastlanmaktadır. Kabızlık sorunu olan hastaların % 50’sinde dışkılama zorluğu olduğu saptanmıştır. Kronik kabızlık ve uzun süreli ıkınma sorunu olan hastalarda, dışkılamayı sağlayan ve gaz ile dışkı tutma işlemine yardım eden pelvik taban kaslarında zayıflık geliştiği bilinmektedir. Roma kriterlerine göre kronik kabızlık tanımına uyan hastalarda biofeedback tedavisi ile olumlu sonuçlar alındığı bilinmektedir.
  • Anismus: Dışkılamada görev yapan dış makat kası ve puborektal kasın uygun çalışmamasına ‘’anismus’’ adı verilir. Normal bir dışkılama işlemi sırasında dışkı ve gazı tutmayı sağlayan bu kasların gevşemesi gerekir. Dışkılama sırasında, dış makat kası ve puborektal kasta bu gevşemenin olmaması ve tam tersine kasılma yapmalarına anismus adı verilir. Anismus, kısaca "makatın aşırı kasılması", "makatın fazla kasılması" veya "makatın gevşeme kusuru" olarak tanımlanabilir.
  • Makat ağrısı: tetkikler sonucunda nedeni belirlenemeyen makat ağrılarında, biofeedback tedavisi etkili olmaktadır.
Pelvik taban kaslarının durumu nasıl değerlendirilir?
Anal manometri ile istirahat basıncı alınır ve sağlıklı kişilerle kıyaslanır. Kasılma anında en yüksek değere bakılır, 10 saniye süreli kasılmanın gücü kaydedilir.
  • Kasılma süresi
    0 puan: 5 saniyeden az
    1 puan: 5 saniye
    2 puan: 5-10 saniye arasında
    3 puan: 10 saniyeden uzun

  • Pelvik kasların işleve katılımı
    0 puan: yok
    10 puan: iyi

  • Ikınma testi (Valsalva manevrası)

  • Bir hafta süresinde ilerleme
    0 puan: yok
    10 puan: iyi
Bağırsak ve makat hastalıklarında biofeedback tedavisi nasıl gerçekleştirilir?
Biofeedback tedavisine başlamadan önce hastanın makat basınçlarının durumu ölçülür ve bu işleme ‘’anal manometri’’ tetkiki adı verilir. Hastaya makatını sıkması, gevşetmesi, ıkınması ve itmesi yönünde komutlar verilir ve makat içine yerleştirilen bir balon yardımı ile dinlenme, sıkma, tahammül sıkma ve itme anında çeşitli basınç değerleri, 30-500 mHz arasında ölçüm yapabilen çok hassas cihazlar aracılığı ile ölçülür ve hastanın değerleri standart değerler ile karşılaştırılır.

Biofeedback tedavisinde ise hasta sırt üstü ve dizleri kırık şekilde yatırılır. Makat içine ‘makat probu’ olarak adlandırılan parça yerleştirilir. Hastaya göre belirli değişiklikler yapılarak sıklıkla makatı 5 saniye kadar kasma ve 10 saniye kadar gevşetme toplam 8 kez yapılır. Bu biofeedback çalışması veya egzersizi, hastaya dört veya beş etap halinde tekrarlattırılır ve hastaya göre değişmekle birlikte ilk uygulama 30 dakika ile bir saat arasında sürer. Daha sonraki dönemlerdeki rutin çalışmalar ise, ortalama olarak 10-15 dakikalık bir sürede sonlanır. Bu uygulamaya ideal olarak günde iki kez ve 6-12 ay süre ile devam edilmesi önerilir. Hastalara arada başarısız olunabileceği ve bir defa egzersizin tam olarak sonuca ulaşmamasının, başarısızlık olarak kabul edilmemesi ve özellikle gastrokolik (mide-bağırsak) refleksin uyarıldığı dönem olan yemek sonrasında, tekrarlanması önerilir. Hafifçe dizleri karına doğru çekme ile birlikte anorektal açı genişler ve dışkılama eylemi kolaylaşır. Dışkılama için düzenli bir şekilde 10-15 dakika gibi bir süre ayrılması önerilir. Biofeedback çalışması yada tedavisindeki ana amaç, kişiye özel bir program tasarlanması, bunun düzenli olarak uygulanması ve bulguların düzelmesinin hedeflenmesidir. Biofeedback çalışması, titizlikle hassas cihazlar aracılığı ile gerçekleştirilir ve önemli nokta ise uygulamanın, konu üzerinde deneyimli bir hekim tarafından planlanmasıdır. Biofeedback tedavisinden ortalama 6 ay sonra tekrar anal manometri ile hasta değerlendirilerek, mevcut durumu tedavi öncesi değerler ile karşılaştırılır.

Bağırsak ve makat hastalıklarında biofeedback tedavisinin kısa vadedeki hedefleri nelerdir?
  • Pelvik taban kaslarının kasılmasını, karın kasları ve kalça kaslarının desteği olmadan gerçekleştirmek.
  • Pelvik taban kaslarının kasılması sırasında, kas gücü ve süresini uzatarak bu kas grubunun gücünü arttırmak.
  • Cinsel organ bölgesinde ağrı yakınması olan hastalarda, kronik olarak yüksek olan pelvik taban kaslarının gücünü azaltmak.
  • Aşırı ıkınma sorunu olan hastalarda, ıkınma süresini kısaltmak.
  • Doktor tarafından öğretilen egzersizleri evde eksiksiz olarak gerçekleştirmek.
Bağırsak ve makat hastalıklarında biofeedback tedavisinin uzun vadedeki hedefleri nelerdir?
- Dışkı yumuşatıcı (laksatif) ve fitil kullanımını azaltmak.
- Sağlıklı bağırsak hareketlerinin sayısını arttırmak.
- Gaz veya dışkı kaçırma (inkontinens) sıklığını azaltmak.
- Dışkının tam boşalamaması hissini azaltılmak.
- Ikınma süresini kısaltmak.

Kabızlıkta biofeedback tedavisi ile % 60-90 başarı elde edildiği bildirilmektedir.

Biofeedback işlemine ek olarak bazı önlemler gerekir mi?
Bunun yanında, hastanın beslenmesini düzenlemek ve dışkılama eğitimi vermekte çok önemlidir. Beslenmede doğal buğday ekmeği tüketilmesi, yeterli sıvı alımı ve kahve kısıtlaması gibi önerilerde bulunulur. Biofeedback’e ek olarak hastaya ilk olarak 1940’larda Arnold Kegel tarafından tanımlanan Kegel egzersizleri de önerilebilir. Kegel egzersizleri hamile kadınlara da aynı mantıkla makat kaslarını güçlendirmek için önerilmektedir. Gaz veya dışkıyı tutmak için makatı sıkar gibi hastaya 15-20 kez makatını sıkması ve gevşetmesi ve bunu ortalama beş set (75-100 kez) ve günde ortalama üç yada dört ayrı zaman diliminde, yani toplamda 300 kez yapması önerilir. Benzer şekilde dizleri birbirine yaklaştırarak 10 kez ve günde üç set (toplam 30 kez) bacakları kapatıp açma şeklinde bir egzersiz veya dizlerin arasına küçük bir top yerleştirerek 10 kez ve günde üç set (toplam 30 kez) dizleri içeriye doğru sıkıştırma önerilmektedir. Ek olarak diyaframdan derin nefesler almak ve elleri ovuşturmak gibi önlemler de yararlı olabilir.

Bağırsak ve makat hastalıklarında biofeedback tedavisi için hangi doktora başvurmak gerekir?
Bağırsak ve makat hastalıklarında biofeedback tedavisi, bağırsak fizyolojisi ve makat bölgesi anatomisi hakkında deneyim ve bilgi birikimi olan, bağırsak cerrahisi ile uğraşan cerrahlar (kolorektal cerrah, proktolog, proktoloji uzmanı) tarafından gerçekleştirilir.
 
       
       
       
       
   


Anahtar kelimeler: biofeedback, pelvik taban kasları, gaz kaçırma, gaz inkontinensi, dışkı kaçırma, fekal inkontinens, kabızlık, konstipasyon, anismus, tahammül sıkma basıncı, anorektal açı, istirahat basıncı, dışkının tam boşalmaması, ıkınma, dışkı yumuşatıcı, laksatif, Kegel egzersizleri, kolorektal cerrah, proktolog, proktoloji, koloproktoloji

Kaynaklar
1. Leite FR, Lima MJ, Lacerda-Filho A. Early functional results of biofeedback and its impact on quality of life of patients with anal incontinence. Arq Gastroenterol 2013; 50 (3): 163-169.
2. Costilla VC, Foxx-Orenstein AE, Mayer AP, et al. Office-based management of fecal incontinence. Gastroenterol Hepatol (N Y) 2013; 9 (7): 423-433.
3. Lee HJ, Jung KW, Myung SJ. Technique of functional and motility test: how to perform biofeedback for constipation and fecal incontinence. J Neurogastroenterol Motil 2013; 19 (4): 532-537.
4. Vonthein R, Heimerl T, Schwandner T, et al. Electrical stimulation and biofeedback for the treatment of fecal incontinence: a systematic review. Int J Colorectal Dis 2013; 28 (11): 1567-1577.
5. Chiarioni G, Palsson OS, Asteria CR, et al. Neuromodulation for fecal incontinence: An effective surgical intervention. World J Gastroenterol 2013; 19 (41): 7048-7054.
6. Jodorkovsky D, Dunbar KB, Gearhart SL, et al. Biofeedback therapy for defecatory dysfunction: "real life" experience. J Clin Gastroenterol 2013; 47 (3): 252-5.
7. Atkin GK, Suliman A, Vaizey CJ. Patient characteristics and treatment outcome in functional anorectal pain. Dis Colon Rectum. 2011; 54 (7): 870-875.
8. Becker H, Samel S. Alternative approaches to the treatment of fecal incontinence. Dtsch Arztebl Int 2011; 108 (39): 651-652.
9. Schwandner T, Hemmelmann C, Heimerl T, et al. Triple-target treatment versus low-frequency electrostimulation for anal incontinence: a randomized, controlled trial. Dtsch Arztebl Int 2011; 108 (39): 653-660.
10. Hayden DM, Weiss EG. Fecal incontinence: etiology, evaluation, and treatment. Clin Colon Rectal Surg 2011; 24 (1): 64-70.
11. Bartlett LM, Sloots K, Nowak M, et al. Biofeedback therapy for faecal incontinence: a rural and regional perspective. Rural Remote Health 2011; 11 (2): 1630.
12. Lee BH, Kim N, Kang SB, et al. The long-term clinical efficacy of biofeedback therapy for patients with constipation or fecal incontinence. J Neurogastroenterol Motil 2010; 16 (2): 177-185.
13. Myung SJ. Biofeedback therapy in constipation and fecal incontinence. J Neurogastroenterol Motil 2010; 16 (2): 110-112.
14. Govaert B, van Gemert WG, Baeten CG. Neuromodulation for functional bowel disorders. Best Pract Res Clin Gastroenterol 2009; 23 (4): 545-53.
15. Chiarioni G, Whitehead WE. The role of biofeedback in the treatment of gastrointestinal disorders. Nat Clin Pract Gastroenterol Hepatol 2008; 5 (7): 371-382.
16. Rao SS. Dyssynergic defecation and biofeedback therapy. Gastroenterol Clin North Am 2008; 37: 569-586.
17. Norton C. Fecal incontinence and biofeedback therapy. Gastroenterol Clin North Am 2008; 37: 587-604.
18. Rao SS, Seaton K, Miller M, et al. Randomized controlled trial of biofeedback, sham feedback, and standard therapy for dyssynergic defecation. Clin Gastroenterol Hepatol 2007; 5: 331-338.
19. Heymen S, Scarlett Y, Jones K, et al. Randomized, controlled trial shows biofeedback to be superior to alternative treatments for patients with pelvic floor dyssynergia-type constipation. Dis Colon Rectum 2007; 50: 428-441.
20. Chiarioni G, Whitehead WE, Bassotti G. Randomized controlled trial of biofeedback. Clin Gastroenterol Hepatol 2007; 5: 1119.
21. Ratto C, Parello A, Donisi L, et al. Diagnostic workup in incontinent patients: an integrated approach. In: Fecal Incontinence Diagnosis and Treatment. Ratto C, Doglietto GB (eds), 2007, p 135-147, Springer, Milan, Italy.
22. Chiarioni G, Whitehead WE, Pezza V, et al. Biofeedback is superior to laxatives for normal transit constipation due to pelvic floor dyssynergia. Gastroenterology 2006; 130 (3): 657-664.
23. Vickers DE. Biofeedback for Constipation and Fecal Incontinence. In: Complex Anorectal Disorders. Wexner SD, Zbar AP, Pescatori M (eds), 2005, p 494-531, Springer, USA.
24. Zbar AP. Vectorvolume Manometry. In: Complex Anorectal Disorders. Wexner SD, Zbar AP, Pescatori M (eds), 2005, p 48-62, Springer, USA.
25. Chiarioni G, Salandini L, Whitehead WE. Biofeedback benefits only patients with outlet dysfunction, not patients with isolated slow transit constipation. Gastroenterology 2005; 129 (1): 86-97.
26. Enck P, Hinninghofen H, Merletti R, et al. The external anal sphincter and the role of surface electromyography. Neurogastroenterol Motil 2005; 17: 60-67.
27. Malbert CH. The ileocolonic sphincter. Neurogastroenterol Motil 2005; 17, 41-49.
28. Rattan S. The internal anal sphincter: regulation of smooth muscle tone and relaxation. Neurogastroenterol Motil 2005; 17, 50–59.
29. Azpiroz F, Fernandez-Fraga X, Merletti R, et al. The puborectalis muscle. Neurogastroenterol Motil 2005; 17, 68–72.
30. Palsson OS, Heymen S, Whitehead WE. Biofeedback treatment for functional anorectal disorders: a comprehensive efficacy review. Appl Psychophysiol Biofeedback 2004; 29: 153-174.
31. Schiller LR. Fecal incontinence. In: Feldman M, Friedman L, and Sleisenger MH, editors. Slesinger and Fordtan’s gastrointestinal and liver disease: patho- physiology/diagnosis/management. 7th ed. Philadelphia: Saunders; 2002, p.164-180.
32. Brown SR, Donati D, Seow-Choen F, et al. Biofeedback avoids surgery in patients with slow-transit constipation: report of four cases. Dis Colon Rectum 2001; 44: 737-739.
33. Heymen S, Jones KR, Ringel Y, et al. Biofeedback treatment of fecal incontinence: a critical review. Dis Colon Rectum 2001; 44: 728-736.
34. Norton C, Kamm MA. Anal sphincter biofeedback and pelvic floor exercises for faecal incontinence in adults - a systematic review. Aliment Pharmacol Ther 2001; 15: 1147-1154.
35. Zbar AP, Aslam M, Hider A, et al. Comparison of vector volume manometry with conventional manometry in anorectal dysfunction. Tech Coloproctol. 1998; 2: 84-90.
36. Schwartz MS, and Associates. Biofeedback: a practitioner’s guide. 2nd ed. New York: Guilford; 1995.
37. Ger GC, Wexner SD, Jorge JM, et al. Evaluation and treatment of chronic intractable rectal pain--a frustrating endeavor. Dis Colon Rectum. 1993; 36 (2): 139-145.
38. Garavoglia M, Borghi F, Levi AC. Arrangement of the anal striated musculature. Dis Colon Rectum 1993; 36: 10-15.
39. Sonnenberg A, Koch TR. Epidemiology of constipation in the United States. Dis Colon Rectum 1989; 32: 1-8.
40. www.fascrs.org
41. www.tkrcd.org.tr
42. www.medscape.com
43. www.medicinenet.com
44. www.genelcerrah.com
45. www.barsakcerrahisi.com
46. www.kabizlikvekanser.com
47. www.makattacatlak.com
48. www.hemoroiduzmani.com
49. www.hemoroidbilgisi.com
50. www.emedicinehealth.com

Foruma gitmek için tıklayınız. Geri

Uzmanlık Alanları:
Genel Cerrahi
Kolorektal Cerrahi
Laparoskopik Cerrahi
Kanser Cerrahisi
Robotik Cerrahi
Endoskopi
Meme Hastalıkları