Özel Sekreter ve Randevu: (0212) 219 84 84 / (0530) 326 06 96
       

Bağırsak Yapışıklığı   

Video'yu izlemek için tıklayınız. Foruma gitmek için tıklayınız.
İlgili Videolar

Bağırsak yapışıklığı nedir?
Bağırsak yapışıklığı (adhezyon) terimi, ince bağırsak yapışıklıkları için kullanılır. Ameliyatlardan sonra gelişen ince bağırsak yapışıklığı, bağırsak düğümlenmesi nedenleri arasında % 45-60 ile birinci sırada yer alır. Diğer ince bağırsak düğümlenmesi yapan nedenler ise kanserler (% 20), fıtıklar (% 10), Crohn hastalığı (% 5) ve bağırsak dönmesidir (volvulus - % 3). İnce bağırsak düğümlenmesi, tüm cerrahi acil vakaların % 20’sini oluşturur. 

Özellikle hangi ameliyatlardan sonra bağırsak yapışıklığı gelişir?
Apandisit ameliyatları, kalın bağırsak ameliyatları (kolorektal cerrahi), kadın hastalıkları (jinekolojik) ameliyatları, mide ameliyatları ve özellikle yama (polipropilen, poliglaktin greft) kullanılan fıtık ameliyatlarından sonra ince bağırsak yapışıklıkları daha fazla gelişir. Van 't Riet ve ark. sıçanlar üzerindeki çalışmasında, polipropilen mesh ile olguların % 50’sinde yapışıklık geliştiği, 7 gün sonra bağırsak yüzeyinin % 74’ünün ve 30 gün sonra % 48’inin yapıştığı gösterilmiştir. Ameliyat sonrası yapışıklık oranını azaltmak amacı ile yapışıklık riski olan fıtık olgularında bağırsağın üzerine gelen, yani iç tarafı emilen ve dış tarafı emilmeyen yamalar (greft) tercih edilir.

Bağırsak yapışıklığı açısından açık ameliyat ile laparoskopik ameliyatların farkı var mıdır?
Audebert ve Gomel’in çalışmasında laparoskopik ameliyat sonrasında bağırsak yapışıklığı gelişme olasılığının % 1.6 ve açık ameliyatlarda ise % 34 olduğu belirlenmiştir.

Bağırsak yapışıklığı vücutta ne tür değişikliklere yol açar?
İnce bağırsak yapışıklığı olan bölgede bir darlık olur ve üzerinde sıvı ve havanın birikmesine bağlı olarak ince bağırsağın üst kısmı genişler. Bu durum, yapışıklık noktasının altı ve üstünde ince bağırsak hareketlerinde (peristaltizm) bir artışa neden olur ve sonuçta bol miktarda yumuşak dışkı ve makattan gaz çıkışı olur. Tıkanıklık noktası ince bağırsağın mideye yakın bölümünde ise kusma meydana gelebilir. Bu durum sonucunda ince bağırsak lenf damarlarında şişme olur ve ince bağırsak duvarında ödem ile sonuçlanır. İnce bağırsağın iç yüzeyine bol miktarda sıvı, tuzlar (elektrolit) ve proteinler dolar ve bu durum su ve tuz kaybına neden olur.

Bağırsak yapışıklığı belirtileri nelerdir?

Bağırsak yapışıklığında ne zaman doktora başvurmalı?

Bağırsak yapışıklığı hangi hastalıklarla karışabilir?

Abdominal koza nedir?
Karın içinde ileri derecede yapışıklıklar olması ve bunların adeta bağırsaklar etrafında jelatin veya naylon poşet gibi bir tabaka oluşmasına ''abdominal koza'' veya ''sklerozan kapsüllü peritonit'' adı verilir. Bu sorunun hastanın yaşamını % 30-80 oranında risk altına aldığı bildirilmektedir.

Bağırsak yapışıklığı tanısı nasıl konulur?

  • Karın filmi: Tanıdaki değeri % 50-70’dir Genişlemiş ince bağırsak bölümlerinin görülmesi bağırsak yapışıklığı açısından tanı koydurucudur.
  • İlaçlı ince bağırsak röntgeni: Bu tetkike enteroklizis adı verilir. Hastaya kireç gibi (baryumlu) bir ilaç içirildikten sonra birkaç saat içinde, belirli aralıklarla ince bağırsağın röntgenleri alınarak, maddenin bağırsakta ilerlemesi gözlenir. Bu şekilde bağırsaktaki yapışıklık noktaları belirlenir ve daha sonra hastanın kesin tedavisi planlanır.
  • Bilgisayarlı tomografi: Bilgisayarlı tomografinin tanı değeri % 90 civarındadır. Bağırsağın içindeki ve dışındaki sorunları gösterebilir. Bağırsağın alt kısmında çap 1 cm ve üzerinde 2.5 cm düzeyinde ise bağırsak tıkanıklığından bahsedilebilir. Bağırsak duvarında kalınlaşma tıkanıklığın erken döneminde görülür.
  • BT enteroklizis: Bilgisayarlı tomografi ile ince bağırsak röntgeninin birleştirilmesine BT enteroklizis adı verilir. Bağırsak düğümlenmesinin nedenini belirlemede bilgisayarlı tomografi % 50 civarında etkili iken BT enteroklizis’in etkinliği % 90’dır. Bağırsak tıkanıklığının yerini belirlemede bilgisayarlı tomografi % 94 civarında etkili iken BT enteroklizis’in etkinliği % 100’dür.
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MRG): MRG bağırsak yapışıklığını belirlemede, bilgisayarlı tomografi kadar etkilidir. Ancak, kitle ve iltihabi durumları göstermede yetersiz kalır.
  • Ultrasonografi: bağırsak yapışıklığını belirlemede % 90 kadar etkilidir.

Bağırsak yapışıklığı nasıl tedavi edilir?

  1. Ameliyatsız tedavi
    Bağırsak yapışıklığı tedavisi Genel Cerrahi Uzmanları tarafından gerçekleştirilir. Başlıca bağırsak cerrahisi (kolorektal cerrahi, koloproktoloji) ile uğraşan cerrahlar kolorektal cerrah olarak adlandırılmaktadır. Öncelikle, mide sondası (gastrik sonda) yerleştirilerek, mide ve bağırsakta birikmiş olan sıvılar dışarıya alınır. Hastaya damardan çeşitli serumlar verilerek, ortaya çıkan sıvı ve tuz (elektrolitler) açığı kapatılmaya çalışılır. Bu tür bir ameliyatsız yaklaşım ile bağırsak yapışıklığı sonrasında gelişen bağırsak düğümlenmesi olgularının % 60-80'i tedavi edilebilir. Buna karşın, 72 saat boyunca bu tür bir tedaviye yanıt alınamazsa, yada karın ağrısında ve hassasiyetinde artış olursa ameliyat planlanır. Uzun dönemden beri olan (kronik) bağırsak yapışıklığı durumunda hastaya kramp şeklinde karın ağrısı yakınması yaratabilir. Suda eriyen röntgen ilaçlarının (kontrast madde) hastaya içirilmesi sonrasında bağırsak yapışıklığının açılma olasılığının % 10-20 arttığı bildirilmektedir.
  2. Ameliyat
    Bu tür yapışıklıklarda enteroklizis tetkiki sonrasında yapışıklıkların yerleri belirlendikten sonra, laparoskopik yöntemle yapışıklıklar açılabilir. Bu girişime 'laparoskopik adhezyolizis' adı verilmektedir. Geçmişte üç veya daha fazla açık karın ameliyatı (laparotomi) geçirmiş hastalarda ve röntgende ince bağırsak çapının 4 cm'den fazla olması durumunda laparoskopi yerine açık ameliyat (laparotomi) tercih edilmektedir. Laparoskopi çalışma grubunun araştırmasında, 'laparoskopik adhezyolizis' uygulanan olguların % 97'sinde üç ay içinde aynı bölgede yapışıklık geliştiği ve sadece % 12'sinde farklı bir bölgede yeni bir yapışıklık oluştuğu belirlenmiştir. Chen'in çalışmasında ise 'laparoskopik adhezyolizis' sonrasında hastaların % 78'inde düzelme olduğu belirlenmiştir.

Bağırsak yapışıklığı ne tür komplikasyonlara yol açabilir?
Bağırsak yapışıklıkları sonrasında, bağırsak mezenteri (damarların geçtiği yağlı doku) etrafında dönebilir ve bağırsak damarlarında dolaşım bozulup, bağırsakta çürüme (nekroz), delinme meydana gelebilir ve karın içinde apse veya kanda zehirlenme (sepis) gelişebilir. Bağırsak damarlarında dolaşım bozulursa ve düzeltilmezse % 100 ölümle sonuçlanır, şayet 36 saat içinde ameliyat yapılırsa hastayı kaybetme oranı % 8’e dek düşer, ama 36 saati aşarsa hastayı kaybetme oranı % 25 civarında olur. Ayrıca, kadınlarda kadınlık organlarında oluşan yapışıklıkların gebeliği önleyici etkileri olduğu bilindiğinden, üreme yeteneği açısından yapışıklıkların önlenebilmesi büyük önem taşır.

Bağırsak yapışıklığı oluşumu nasıl önlenebilir?

  • Cerrahi teknik: Sırasında dokuların nazik şekilde ele alınması, dikiş ve yabancı maddelerin an az oranda kullanılması, pudralı eldiven kullanılmaması, kullanılan gazlı bez ve pet gibi cerrahi malzemelerden çıkan lifler veya iplerin yapışıklıkları doğurduğu bilindiğinden, ameliyatların olabildiğince kansız ortamda yapılması çok önem taşır. Fıtık onarımında kullanılan greft veya yamaların bağırsak yapışıklığını arttırdıkları bilindiğinden, bağırsak yüzeyine temas eden greft bölümünün emilen maddeden oluşması tercih edilmektedir. Molinas ve ark. çalışmasında, laparoskopik ameliyatlarda (kansız ameliyat) kullanılan CO2 gazının yapışıklığı arttırdığı, buna karşın % 2-4 oranda eklenecek olan O2 gazının bu etkiyi ortadan kaldırdığı belirtilmiştir.
  • Yapışıklığı önleyen bariyerler: Bazı olgularda bağırsakların tekrar yapışmasını engellemek amacı ile emilebilen özel adhezyon bariyerleri (İnterceed®, Seprafilm®, İntercoat®, SprayGel®, İntergel®, Divide®, Promethon®, Adept®, Preclude Peritoneal Membrane®, Collaguard®) kullanılır.
  • Yapışıklığı önleyen madde ve ilaçlar: Ameliyat sonrası yapışıklık sorununu önlemek amacı ile; nonsteroid antiinflammatuvar ilaçlar, kortikosteroidler, kalsiyum kanal blokerleri, histamin antagonistleri, antibiotikler, fibrinolitik ajanlar, antikoagülan ilaçlar, antioksidanlar, hormonlar, vitaminler, kolşisin ve bağışıklığı baskılayan (immunsupresör) ilaçlar bu amaçla yaygın olarak kullanılmıştır. Ancak, tüm bu uğraşılara karşın yapışıklığa kesin çözüm olduğu bilinen bir madde halen mevcut değildir, ancak bu maddelerin tümünün yapışıklığı oluşumunu azaltıcı etkileri gösterilebilmiştir. Celepli ve ark. 2011 yılında çalışmalarında bal ve polen’in bağırsak yapışıklığı gelişimini önleme yönünde etkisini vurgulamışlardır. Benzer şekilde, Schierack ve ark. domuz E. coli’sinin bağırsak yapışıklığını önleyici etkisi olduğunu vurgulamışlardır. Greene ve ark. ise COX-2 inhibitörü olan Celecoxib’in bağırsak yapışıklığını önleyici etkisini göstermişlerdir. Khare ve ark. ise 5-ASA içeren Mesalamin’in bağırsak yapışıklığını önlediğini vurgulamışlardır. Kalaycı ve ark. metilen mavisinin bu yönde bir etkisi olduğundan bahsetmişlerdir.

    Bağırsak yapışıklığını önlemede gıdaların etkisi var mıdır?
    Gıdaların bağırsak yapışıklığını önlemede herhangi bir etkisi gösterilmemiştir. Buna karşın, yapışıklığın karında şişkinlik ve karın ağrısına yol açtığı dönemlerde; fasulye, mercimek, lahana, Brüksel lahanası, soğan, havuç, kayısı ve kuru erik gibi bağırsak gazını arttıran gıdalardan kaçınmak yararlı olacaktır, çünkü bu tür gıdalar bağırsakta gerginliğe ve dolayısı ile şiddetli karın ağrısına neden olabilirler.
     
     
     
     

Anahtar kelimeler: bağırsak yapışıklığı, barsak yapışıklığı, bağırsak düğümlenmesi, barsak düğümlenmesi, bağırsak tıkanıklığı, barsak tıkanıklığı, adhezyon, fıtık, herni, iltihabi bağırsak hastalığı, iltihabi barsak hastalığı, Crohn hastalığı, bağırsak volvulusu, barsak volvulusu, apandisit, kalın bağırsak ameliyatı, kolorektal cerrahi, mide ameliyatı, karında şişkinlik, karın şişkinliği, karın ağrısı, mezenterik iskemi, safra yolu iltihabı, kolanjit, safra kesesi iltihabı, kolesistit, pankeratit, endometriozis, enteroklizis, BT enteroklizis, laparoksopik adhezyolizis,

Kaynaklar
1. Caldwell J, Dyer A. Sclerosing encapsulating peritonitis (cocoon bowel) presenting after laparotomy for splenic abscess. J Radiol Case Rep 2013; 7 (10): 17-23.
2. Sharma D, Nair RP, Dani T, et al. Abdominal cocoon-A rare cause of intestinal obstruction. Int J Surg Case Rep 2013; 4 (11): 955-957.
3. Awe JA. Abdominal cocoon syndrome (idiopathic sclerosing encapsulating peritonitis): how easy is its diagnosis preoperatively? A case report. Case Rep Surg 2013; 2013: 604061. doi: 10.1155/2013/604061. Epub 2013 May 7.
4. Al-Thani H, El Mabrok J, Al Shaibani N, et al. Abdominal cocoon and adhesiolysis: a case report and a literature review. Case Rep Gastrointest Med 2013; 2013: 381950. doi: 10.1155/2013/381950. Epub 2013 Feb 17.
5. Naidoo K, Mewa Kinoo S, Singh B. Small bowel injury in peritoneal encapsulation following penetrating abdominal trauma. Case Rep Surg 2013; 2013: 379464. doi: 10.1155/2013/379464. Epub 2013 Feb 26.
6. Khare V, Lyakhovich A, Dammann K, et al. Mesalamine modulates intercellular adhesion through inhibition of p-21 activated kinase-1. Biochem Pharmacol 2013 Jan 15;85(2):234-44. doi: 10.1016/j.bcp.2012.10.026. Epub 2012 Nov 9.
7. Mora López L, Serra-Aracil X, Llaquet Bayo H, et al. Use of Gastrografin® in the management of adhesion intestinal obstruction. Cir Esp 2013 Mar 8. pii: S0009-739X(12)00387-9. doi: 10.1016/j.ciresp.2012.10.011.
8. Kavanagh DP, Yemm AI, Zhao Y, et al. Mechanisms of adhesion and subsequent actions of a haematopoietic stem cell line, HPC-7, in the injured murine intestinal microcirculation in vivo. PLoS One 2013;8(3):e59150. doi: 10.1371/journal.pone.0059150. Epub 2013 Mar 12.
9. Schierack P, Rödiger S, Kuhl C, et al. Porcine E. coli: Virulence-Associated Genes, Resistance Genes and Adhesion and Probiotic Activity Tested by a New Screening Method. PLoS One 2013; 8 (4): e59242. doi: 10.1371/journal.pone.0059242.
10. Bernis-Filho WO, Wouters F, Wouters AA, et al. Comparative study of cotton, polyglactin and polyglecaprone sutures in intestinal anastomoses in dogs. Arq Bras Cir Dig 2013; 26 (1): 18-26.
11. Solak A, Solak İ. Abdominal cocoon syndrome: preoperative diagnostic criteria, good clinical outcome with medical treatment and review of the literature. Turk J Gastroenterol 2012; 23 (6): 776-779.
12. Tannoury JN, Abboud BN. Idiopathic sclerosing encapsulating peritonitis: abdominal cocoon. World J Gastroenterol 2012; 18 (17): 1999-2004.
13. Sarmast AH, Showkat HI, Sherwani A, et al. Abdominal tuberculosis with a cocoon. Iran Red Crescent Med J 2012; 14 (8): 503-504.
14. She HL, Ip PP, Cheung SC. Abdominal cocoon: uncommon cause of intestinal obstruction in peritoneal dialysis patient. Hong Kong Med J 2012; 18 (6): 539.e1-2.
15. Marques e Silva S, Oliveira MV, Brandão AM, et al. Study on adhesion formation and the healing of colon anastomosis in rats with induced peritoneal sepsis. Acta Cir Bras 2011; 26 Suppl 2: 100-105.
16. Kalaycı MU, Eroğlu HE, Kubilay D, et al. The effects of methylene blue on adhesion formation in a rat model of experimental peritonitis. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg 2011; 17 (3): 205-209.
17. Celepli S, Kısmet K, Kaptanoğlu B, et al. The effect of oral honey and pollen on postoperative intraabdominal adhesions. Turk J Gastroenterol 2011; 22 (1): 65-72.
18. Küçük HF, Sikar HE, Uzun H, et al. Acute mechanical intestinal obstructions. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2010; 16 (4): 349-352.
19. Tombak MC, Apaydın FD, Çolak T, et al. An unusual cause of intestinal obstruction: abdominal cocoon. AJR 2010; 194: 176-178.
20. Munireddy S. Intra-abdominal healing: gastrointestinal tract and adhesions. Surg Clin North Am 2010; 90 (6): 1227-1236.
21. Wei B, Wei HB, Guo WP, et al. Diagnosis and treatment of abdominal cocoon: a report of 24 cases. Am J Surg 2009; 198: 348-353.
22. Zheng YB, Zhang PF, Ma S, et al. Abdominal cocoon complicated with early postoperative small bowel obstruction. Ann Saudi Med 2008; 28: 294-296.
23. Demir MK, Akinci O, Onur E, et al. Case 108: Sclerosing encapsulating peritonitis. Radiology 2007; 242: 937-939.
24. Makam R, Chamany T, Ramesh S, et al. Laparoscopic management of abdominal cocoon. J Minim Access Surg 2008; 4: 15-17.
25. Serafimidis C, Katsarolis I, Vernadakis S, et al. Idiopathic sclerosing encapsulating peritonitis (or abdominal cocoon). BMC Surg 2006, 6: 3.
26. Devay OA, Gomceli I, Korukluoglu B, et al. An unusual and difficult diagnosis of intestinal obstruction: The abdominal cocoon. Case report and review of the literature. World J Emerg Surg 2006; 1: 8.
27. Greene AK, Alwayn IP, Nose V, et al. Prevention of intra-abdominal adhesions using the antiangiogenic COX-2 inhibitor celecoxib. Ann Surg 2005; 242 (1):140-146.
28. Bae JS, Ahn SJ, Yim H, et al. Prevention of intraperitoneal adhesions and abscesses by polysaccharides isolated from Phellinus spp in a rat peritonitis model. Ann Surg 2005; 241 (3): 534-540.
29. Becker JM, Stucchi AF. Intra-abdominal adhesion prevention: are we getting any closer? Ann Surg 2004; 240 (2): 202-204.
30. Bingener J, Kazantsev GB, Chopra S, et al. Adhesion formation after laparoscopic ventral incisional hernia repair with polypropylene mesh: a study using abdominal ultrasound. JSLS 2004; 8 (2): 127-131.
31. Perea García J, Turégano Fuentes T, Quijada García B, et al. Adhesive small bowel obstruction: predictive value of oral contrast administration on the need for surgery. Rev Esp Enferm Dig 2004; 96 (3): 191-200.
32. Kössi J, Salminen P, Laato M. The epidemiology and treatment patterns of postoperative adhesion induced intestinal obstruction in Varsinais-Suomi Hospital District. Scand J Surg 2004; 93 (1): 68-72.
33. Gupta S, Shirahatti RG, Anand J. CT findings of an abdominal cocoon. Am J Roentgenol 2004; 183: 1658-1660.
34. van 't Riet M, de Vos van Steenwijk PJ, Bonthuis F, et al. Prevention of adhesion to prosthetic mesh: comparison of different barriers using an incisional hernia model. Ann Surg 2003; 237 (1):123-128.
35. Türler A, Moore BA, Pezzone MA, et al. Colonic postoperative inflammatory ileus in the rat. Ann Surg 2002; 236 (1): 56-66.
36. Choi HK, Chu KW, Law WL. Therapeutic value of gastrografin in adhesive small bowel obstruction after unsuccessful conservative treatment. Ann Surg 2002; 236: 1-6.
37. Hamaloglu E, Altun H, Ozdemir A, et al. The abdominal cocoon: a case report. Dig Surg 2002; 19 (5): 422-424.
38. Kazuyoshi O, Yoshihiko O, Toshinori O. Sclerosing encapsulating peritonitis: regional changes of peritoneum. Nephron 2002; 92: 481-483.
39. Diamond MP, Freeman ML. Clinical implications of postsurgical adhesions. Hum Reprod Update 2001; 7 (6): 567-576.
40. Naraynsingh V, Maharaj D, Singh M, et al. Peritoneal encapsulation: A preoperative diagnosis is possible. Postgrad Med J 2001; 77: 725-726.
41. Molinas CR, Mynbaev O, Pauwels A, et al. Peritoneal mesothelial hypoxia during pneumoperitoneum is a cofactor in adhesion formation in a laparoscopic mouse model. Fertil Steril 2001; 76: 560-567.
42. Audebert AJ, Gomel V. Role of microlaparoscopy in the diagnosis of peritoneal and visceral adhesions and in the prevention of bowel injury associated with blind trocar insertion. Fertil Steril 2000; 73: 631-635.
43. Deeb LS, Mourad FH, El-Zein YR, et al. Abdominal cocoon in a man: Preoperative diagnosis and literature review. J Clin Gastroenterol 1998; 26: 148-150.
44. Chen G-D, Lin L-Y, Gardner JD. The results of laparoscopic adhesiolysis for intractable urinary frequency. J Urol 1997; 158: 1714-1716.
45. Assalia A, Schein M, Kopelman D, et al. Therapeutic effect of oral Gastrografin in adhesive, partial small bowel obstruction: A prospective randomized trial. Surgery 1994; 115: 433-437.
46. Yip FW, Lee SH. The abdominal cocoon. Aust N Z J Surg 1992; 62: 638-642.
47. Operative Laparoscopy Study Group. Postoperative adhesion development after operative laparoscopy: evaluation at early second-look procedures. Fertil Steril 1991; 55: 700-704.
48. Vilaseca J, Salas A, Guarner F, et al. Dietary fish oil reduces progression of chronic inflammatory lesions in a rat model of granulomatous colitis. Gut 1990; 31 (5): 539-544.
49. Sieck JO, Cowgill R, Larkworthy W. Peritoneal encapsulation and abdominal cocoon. Case reports and a review of the literature. Gastroenterology 1983; 84: 1597-1601.
50. Foo KT, Ng KC, Rauff A, et al. Unusual small intestinal obstruction in adolescent girls: The abdominal cocoon. Br J Surg 1978; 65: 427-430.
51. www.genelcerrah.com
52. www.barsakcerrahisi.com
53. www.robotcerrahisi.com
54. www.fascrs.org
55. www.medicinenet.com
56. www.emedicine.com
57. www.mayoclinic.com


Foruma gitmek için tıklayınız. Geri

Uzmanlık Alanları:
Genel Cerrahi
Kolorektal Cerrahi
Laparoskopik Cerrahi
Kanser Cerrahisi
Robotik Cerrahi
Endoskopi
Meme Hastalıkları