Randevu: (0212) 219 84 84 / (0530) 326 06 96
       

Dışkılamada Değişiklik   

Video'yu izlemek için tıklayınız. Foruma gitmek için tıklayınız.
İlgili Videolar
Dışkılama eylemi nasıl gerçekleşir?
Dışkının ağırlığı, sayısı ve hacmi, kişiden kişiye, coğrafi bölgelere ve ülkelere göre değişiklik gösterebilir. Yoğun içerikli (500 kcal’den fazla) bir gıdanın mideye inmesi ile birlikte saniyeler içinde kalın bağırsak uyarılır ve bu duruma ‘’gastrokolik refleks’’ adı verilir. Bu uyarı ortalama 2.5 saate kadar sürebilir ve dışkılama refleksini de uyarabilir. Bu durum, gıdanın alınmasını takiben kısa sürede tüm sindirim sitemini dolaşması olarak algılanmamalıdır. Bir gıdanın alınmasını takiben ortalama 24-37 saat içinde dışkı ile birlikte atıldığı bilinmektedir. Gece uyku sırasında, kalın bağırsağın istirahat ettiği saptanmıştır. Kalın bağırsağın sol kısmının günde bir kez veya birkaç kez gelen elektriksel uyarılarla genişlemesi ile dışkı rektum adı verilen makata yakın olan ve 12-15 cm uzunluğundaki bağırsağın son kısmına doğru itilir. Rektum’da genişlemeye neden olan dışkı, istemsiz bir kas olan iç makat kasının (internal anal sfinkter) gevşemesine ve ıkınma refleksinin uyarılması ile istemli bir kas olan dış makat kasının (eksternal anal sfinkter) kasılmasına ve ‘’pelvik taban’’ adı verilen leğen veya çatı kemiği kaslarının aşağı doğru çökmesine neden olur ve böylelikle dışkılama eylemi gerçekleşir. Ikınma refleksinin beyin tarafından uyarılmasını takiben, kişi dışkılama eyleminin en fazla 40-60 saniye arasında erteleyebilir. İç makat kası (internal anal sfinkter) ise dakikada 15-35 kez kasılır.

Dışkının içeriği
Dışkının % 75’i su ve % 25’i ise katı içerikten oluşur. Katı gıdaların % 30’u sindirilmemiş lifler, % 30’u bakteri, % 10-20’si yağ, % 10-20’si kalsiyum ve demir gibi inorganik maddeler ve % 2-3’ü proteinlerden oluşur. Dışkının kahverengi rengi, safranın içeriğinde bulunan bilirübin maddesi tarafından oluşturulur. Dışkının kokusu ise hidrojen sülfür (H2S gazı) tarafından oluşturulur.

Sağlıklı dışkı nasıl olmalıdır?
Sağlıklı bir dışkı, kahverengi renkte ve çoğunlukla zorlanma olmadan çıkmalı, ‘’sosis’’ veya ‘’muz’’ şeklinde olmalı ve yavaşça klozetin dibine çökmelidir. Dışkının klozetin dibine süratle çökmesi, liften fakir gıdalar ile beslenildiğine ve dışkının suyun üzerinde havada kalması ise sıklıkla aşırı miktarda lif tüketildiğine işaret eder. Dışkı, aşırı kalın olmamalıdır, zira bu durum süt ürünlerinde mevcut olan laktoz tahammülsüzlüğü gibi durumlarda görülür ve dışkılama zorluğu ve makatta ağrıya neden olabilir. Sağlıklı dışkı sıklıkla 15-25 cm uzunluğunda ve 5-8 cm genişliğindedir.

Sağlıklı dışkı günde kaç kez olmalıdır?
Birçok kişi sağlıklı dışkının günde bir kez olması gerektiğine inanır. Ancak, günde üç kez normal kıvamda dışkılama yapılması ve aynı şekilde haftada üç kez dışkılama yapılması da normal olarak kabul edilir. Ancak, haftada üç defadan az dışkılama yapılması; ‘’kabızlık’’ olarak adlandırılmaktadır.

Dışkı nasıl değerlendirilir?
Dışkının değerlendirilmesinde, Bristol dışkı şekli sınıflandırması dünya genelinde en yaygın olarak kullanılan sistemdir.

Tip 1: katı ve ayrık misket şeklinde yuvarlaklar
Tip 2: sosis şeklinde dışkı
Tip 3: üzerinde çatlaklar olan sosis şeklinde dışkı
Tip 4: düz ve yumuşak dışkı
Tip 5: yumuşak ve birbirinden ayrık küçük toplar
Tip 6: çamur gibi küçük tanelerden oluşan dışkı
Tip 7: hiç katı kısmı olmayan su gibi dışkı

Dışkılamada ne tür değişiklikler olabilir?
Gün içinde dışkılama zamanı, dışkının çapı, şekli, büyüklüğü, miktarı ve sıklığında olan değişikliklere ve dışkıda kan görülmesine, dışkılama alışkanlığında değişiklik adı verilir. Bağırsak hareketleri normalde günün aynı saatinde oluşur ve zorlu bir ıkınma olmadan dışkılama işleminin gerçekleşmesi gerekir. Bu duruma ayrıca; bağırsak alışkanlıklarında değişiklik, barsak alışkanlıklarında değişiklik, anormal bağırsak hareketleri, bağırsak ritminde değişiklik adları da verilir.

Dışkıda sindirilmemiş gıda artıkları neden olur?
Keçi pisliği şeklinde dışkılama neden olur?

Dışkıda sümük (mukus) neden olur?

 

Dışkıda yeşil renk neden olur?
  • Gıdalar: aşırı sebze tüketimi (klorofil nedeni ile)
  • İlaçlar: demir içerenler
  • İshal
  • Çölyak hastalığı
  • Kistik fibrozis hastalığı
  • Bağırsak enfeksiyonları (Gierdia)
  • Antibiyotik kullanımı sonrasında
Dışkıda sarı renk neden olur?
  • Gıdalar: ekmekteki gluten nedeni ile
  • Bağırsakta emilim bozukluğu (malabzorpsiyon)
  • Çölyak hastalığı
  • Kistik fibrozis hastalığı
  • Bağırsak enfeksiyonları (Gierdia)
  • İltihabi sarılık (hepatit)
  • Pankreatit
  • Pankreas kanseri
Dışkıda kırmızı renk neden olur?
Dışkıda siyah renk neden olur?
Dışkının siyah renkli olması dışkıda kan akla gelir ve özellikle mide veya on iki parmak bağırsağı gibi üst sindirim sistemi kanamalarında adeta ‘’katran renginde’’ ve çok kötü kokulu dışkı olur.
  • Gıdalar: pancar, meyan kökü, ıspanak
  • Vitaminler: demir içerenler
  • İlaçlar: demir, bizmut (mide ilacı), loperamid
  • Yemek borusundan kanama
  • Mide kanaması
  • Onikiparmak bağırsağı (duodenum) kanaması
  • Diş kanamaları
  • Burun kanamaları
Dışkıda beyaz renk neden olur?
Dışkının beyaz renk alması veya ‘’camcı macunu gibi dışkı’’ olarak adlandırılır.
  • Cerrahi sarılık
  • Mikrobik sarılık (hepatit)
  • Karaciğer hastalıkları (siroz)
  • Safra yolu hastalıkları (tümör, taş, vb. nedenlerle tıkanıklık)
Olağan dışkılama alışkanlıkları nelerden etkilenir?
  • Yaşam sırasında her insanda doğal olarak kabızlık ve ishal gibi değişiklikler görülür, ancak bu değişikliklerin uzun bir süre boyunca devam etmesi bir sağlık sorunu olduğu anlamına gelir.
  • Olağan dışkılama alışkanlıkları kişinin tükettiği gıdalar (diyet), sıvı alım miktarı, egzersiz veya spor yapılması veya gibi birçok faktöre bağlıdır.
  • Diyetinde suda erimeyen bol lifli (bakla, nohut, fasulye, bezelye ve mercimek) gıdalar ve suda eriyen sebzelerin birlikte ve dengeli olarak alınması ve günde 2 Lt’nin üzerinde su tüketilmesiyle dışkılamanın daha rahat olduğu bilinen bir gerçektir.
  • Ayrıca, düzenli olarak spor ve egzersiz yapan kişilerde dışkılama eyleminin genelde sorunsuz olarak tamamlandığı bilinmektedir.
  • İleri yaşla birlikte gerek hormonsal değişiklikler (hipotiroidi) ve gerekse günlük aktivitenin giderek azalması nedeniyle kabızlığa doğru bir eğilim olduğu gözlenir, ancak bunu olağan dışı sorunlardan ayırt etmek gerekir.
Dışkılama alışkanlıklarında değişiklikler hangi nedenlerle olur?
  • Kabızlık
  • İshal
  • Huzursuz bağırsak sendromu: Huzursuz veya irritabıl bağırsak sendromu (İBS) genel nüfusun yaklaşık % 15’ini ilgilendiren bir sorundur. İBS, bağırsağın fonksiyonel bir sorunudur, ancak bu hastalıkta bağırsak işlevine ait bir sorun yoktur.
  • Fazla miktarda sıvı kaybı
  • Bazı ilaçların yan etkisi
  • İştahta azalma
  • Aşırı zayıflama
  • Omurilik yaralanması
  • Dışkı taşlaşması (fekal impaksiyon): aşırı hareketsizlik, yaşlılar, felçli, omurilik yaralanmalı ve yatalak kişilerde görülür.
  • Anismus
  • Bağırsak kanseri
  • Rektum kanseri
  • Makat kanseri
  • Makat sarkması
  • Rektosel
  • Bağırsak düğümlenmesi
  • İltihabi bağırsak hastalığı: kalın bağırsakların iç yüzeyini döşeyen bölümün iltihaplanması ile seyreden ülseratif kolit veya Crohn hastalığı gibi sorunlardır
  • Bağırsak divertiküliti: Kalın bağırsakta yer alan divertiküllerin iltihaplanması durumudur.
  • AİDS hastalığı
  • Bazı ameliyatlardan sonra: özellikle bağırsak ameliyatlarında ince bağırsağın son kısmının (terminal ileum) alınmasını takiben yağ emilimi bozularak yoğun ishal gelişebilir. Aynı şekilde iltihabi bağırsak hastalığı veya bağırsak kanseri nedeni ile kalın bağırsağın belirli bölümünün veya tamamının alındığı (total kolektomi) durumlarda günlük dışkılama sayısı 8-12 arasında olabilir.
Kronik kabızlık sınıflaması - Roma III kriterleri
Bu kriterlere göre aşağıdaki belirtilerden en az iki tanesinin üç aydan beri varlığı ve hastanın yakınmalarının ise en az 6 ay önce başlaması esas alınır. Kabızlık için çeşitli sınıflamalar veya skorlama sistemleri tanımlamışlardır, ancak en yaygın kullanılan sistem, halen Roma III kriterleridir.
  • Haftada üç defadan az sayıda dışkılama olması
  • Dışkılamaların en az % 25’inde fazla ıkınma olması
  • Dışkılamaların en az % 25’inde katı ve hacimli dışkılama olması
  • Dışkılamaların en az % 25’inde, dışkıyı tam boşaltamama varlığı
  • Dışkılamaların en az % 25’inde, dışkının takılma veya engellenme hissi varlığı
  • Dışkılamaların en az % 25’inde, parmakla destekleme olması
  • Dışkı gevşetici ilaç (laksatif) kullanmadan yumuşak dışkı çıkartamama
  • Yetersiz huzursuz bağırsak sendromu (İBS) belirtileri olması
Dışkılama alışkanlıklarında değişiklik için ne tür tetkikler yapılır?
Dışkılamada değişiklik durumunda ne zaman doktora başvurulmalıdır? Dışkılamada değişiklik durumunda hangi doktora başvurulmalıdır?
Dışkılama alışkanlıklarında değişiklik durumunda; Gastroenteroloji, Genel Cerrahi uzmanlık dallarında bir hekime başvurmakta yarar vardır. Bağırsak cerrahisi alanında (kolorektal cerrahi, koloproktoloji) alanında hizmet veren cerrahlara kolorektal cerrah denilir.


Anahtar kelimeler: dışkılamada değişiklik, dışkıda kan, dışkıda incelme, dışkıda değişiklik, dışkıda değişim, kabızlık, ishal, bağırsak kanseri, bağırsak karsinomu, barsak kanseri, barsak karsinomu, kolon kanseri, kolon ca, kolon karsinomu, makat kanseri, makat karsinomu, anal kanser, anal karsinom, anüs kanseri, anüs karsinomu, anüs ca, anal ca, bağırsak düğümlenmesi, barsak düğümlenmesi, ileus, akut mekanik intestinal obstrüksiyon, AMİO, irritabıl bağırsak sendromu, huzursuz bağırsak sendromu, huzursuz barsak sendromu, irritabıl barsak sendromu, İBS, muköz kolit, iltihabi bağırsak hastalığı, iltihabi barsak hastalığı, ülseratif kolit, kolitis ülseroza, dışkı taşlaşması, fekal impaksiyon, AİDS, bağırsak divertikülü, barsak divertikülü, divertiküler bağırsak hastalığı, divertiküler barsak hastalığı, kolon divertikülü, divertikülozis koli, kolonoskopi, genel cerrahi, kolorektal cerrahi, koloproktoloji, kolorektal cerrah, karın ağrısı, karında şişkinlik, barsak düzensizliği, bağırsak düzensizliği

Kaynaklar
1. Fabrizio AC, Alimi Y, Kumar AS. Methods of evaluation of anorectal causes of obstructed defecation. Clin Colon Rectal Surg 2017; 30 (1): 46-56.
2. Sharma A, Rao S. Constipation: pathophysiology and current therapeutic approaches. Handb Exp Pharmacol 2017 Feb 10. doi: 10.1007/164_2016_111.
3. Verma A, Misra A, Ghoshal UC. Effect of biofeedback therapy on anorectal physiological parameters among patients with fecal evacuation disorder. Indian J Gastroenterol 2017 Feb 18. doi: 10.1007/s12664-017-0731-y.
4. Mearin F, Ciriza C, Mínguez M, et al. [Irritable bowel syndrome with constipation and functional constipation in adults: Treatment (Part 2 of 2)]. Semergen 2017 Feb 8. pii: S1138-3593(17)30009-6. doi: 10.1016/j.semerg.2017.01.001.
5. Vollebregt PF, Elfrink AK, Meijerink WJ, et al. Results of long-term retrograde rectal cleansing in patients with constipation or fecal incontinence. Tech Coloproctol 2016 Jul 5.
6. Wilkening JL, Ray C, Varner J. When can we measure stress noninvasively? Postdeposition effects on a fecal stress metric confound a multiregional assessment. Ecol Evol 2016 Jan 9; 6 (2): 502-513.
7. Akbulut S. Unusual cause of defecation disturbance: a presacral tailgut cyst. Eur Rev Med Pharmacol Sci 2013; 17 (12): 1688-1699.
8. Alame AM, Bahna H. Evaluation of constipation. Clin Colon Rectal Surg 2012; 25 (1): 5-11.
9. Nullens S, Nelsen T, Camilleri M, et al. Regional colon transit in patients with dys-synergic defaecation or slow transit in patients with constipation. Gut 2012; 61 (8): 1132-1139.
10. Koch KL, Bitar KN, Fortunato JE. Tissue engineering for neuromuscular disorders of the gastrointestinal tract. World J Gastroenterol 2012; 18 (47): 6918-6925.
11. Cullen J, Rosselli JM, Gurland BH. Ventral rectopexy for rectal prolapse and obstructed defecation. Clin Colon Rectal Surg 2012; 25 (1): 34-36.
12. Bove A, Pucciani F, Bellini M, et al. Consensus statement AIGO/SICCR: diagnosis and treatment of chronic constipation and obstructed defecation (part I: diagnosis). World J Gastroenterol 2012; 18 (14): 1555-1564.
13. Bove A, Bellini M, Battaglia E, et al. Consensus statement AIGO/SICCR diagnosis and treatment of chronic constipation and obstructed defecation (part II: treatment). World J Gastroenterol 2012; 18 (36): 4994-5013.
14. Palsson OS, Baggish JS, Turner MJ, et al. IBS patients show frequent fluctuations between loose/watery and hard/lumpy stools: implications for treatment. Am J Gastroenterol 2012; 107 (2): 286-295.
15. Andrews CN, Storr M. The pathophysiology of chronic constipation. Can J Gastroenterol 2011; 25 Suppl B:16B-21B.
16. Pare P. The approach to diagnosis and treatment of chronic constipation: suggestions for a general practitioner. Can J Gastroenterol 2011; 25 Suppl B:36B-40B.
17. Lackner J, Jaccard J, Baum C, et al. Patient-reported outcomes for irritable bowel syndrome are associated with patients' severity ratings of gastrointestinal symptoms and psychological factors. Clin Gastroenterol Hepatol 2011; 9 (11): 957-964.
18. Tack J, Müller-Lissner S, Stanghellini V, et al. Diagnosis and treatment of chronic constipation--a European perspective. Neurogastroenterol Motil 2011; 23 (8): 697-710.
19. Kocaay P, Eğrıtaş O, Dalgiç B. Normal defecation pattern, frequency of constipation and factors related to constipation in Turkish children 0-6 years old. Turk J Gastroenterol 2011; 22 (4): 369-375.
20. Rao SS, Meduri K. What is necessary to diagnose constipation? Best Pract Res Clin Gastroenterol 2011; 25 (1): 127-140.
21. Lembo AJ, Schneier HA, Shiff SJ, et al. Two randomized trials of linaclotide for chronic constipation. N Engl J Med 2011; 365 (6): 527-536.
22. Nurko S, Scott SM. Coexistence of constipation and incontinence in children and adults. Best Pract Res Clin Gastroenterol 2011; 25 (1): 29-41.
23. Rao SS, Go JT. Update on the management of constipation in the elderly: new treatment options. Clin Interv Aging 2010; 5: 163-171.
24. Ravi K, Bharucha AE, Camilleri M, et al. Phenotypic variation of colonic motor functions in chronic constipation. Gastroenterology 2010; 138 (1): 89-97.
25. Rao SS, Go JT. Update on the management of constipation in the elderly: new treatment options. Clin Interv Aging 2010; 5: 163-171.
26. Frattini JC, Nogueras JJ. Slow transit constipation: a review of a colonic functional disorder. Clin Colon Rectal Surg 2008; 21 (2): 146-152.
27. Khaikin M, Wexner SD. Treatment strategies in obstructed defecation and fecal incontinence. World J Gastroenterol 2006; 12 (20): 3168-3173.
28. Thompson WG, Drossman DA, Talley NJ, et al. Rome III diagnostic questionnaire for the adult functional GI disorders (including alarm questions) and scoring algorithm. In: Drossman DA, Cprazzoaro E, Delvaux, M, et al, editors. Rome III: The Functional Gastrointestinal Disorders. III. Vol. 2006. McLean, VA: Degnon Associates, Inc.; p. 917-951.
29. Longstreth GF, Thompson WG, Chey WD, et al. Functional bowel disorders. In: Drossman DA, Corazziari E, Delvaux M, et al, editors. ROME III: The functional gastrointestinal disorders. Vol. Third. McLean, VA: Degnon Associates; 2006, p. 487-556.
30. Bannister JJ, Davison P, Timms JM, et al. Effect of stool size and consistency on defecation. Gut 1987; 28: 1246.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Güncelleme tarihi: 06.09.2017

Foruma gitmek için tıklayınız. Geri

Uzmanlık Alanları:
Kolorektal Cerrahi
Proktoloji
Kolonoskopi