Stoma nedir?

Bir iç organın deriye ağızlaştırılması işlemine 'stoma' veya 'ostomi' adı verilir. En sık görülen stoma (ostomi) tipleri ileostomi ve kolostomidir. İleostomi denilen stoma tipi, ileum adlı ince bağırsağın son bölümünün karın derisine ağızlaştırılması ve kolostomi denilen stoma (ostomi) tipi ise kalın bağırsağın karın derisine ağızlaştırılması işlemine verilen addır. Jejunostomi ise ince bağırsağın üst kısmının dışarı alınmasına verilen addır. Yutak (farinks) bölümünün boyun derisine ağızlaştırılmasına ise faringostomi adı verilir. Midenin karın derisine ağızlaştırılmasına ie gastrostomi adı verilir.

Kalıcı ve geçici stoma (ostomi) nedir?

Geçici bir stoma (ostomi) işlemi, bağırsağın yapışıklık veya iltihabi hastalık nedeniyle tutulması sonrasında gerekir. Ayrıca, bir ameliyat bölgesi yada yarayı dışkı ile kirlenmekten korumak için geçici stoma (ostomi) yapılabilir. Geçici stomalar (ostomiler) bağırsak devamlılığında değişiklik olmadan veya çok az değişiklik yaratarak bağırsak eski görevine döner.

Uç stoma (ostomi) nedir?

Uç stoma (ostomi) işlemi, kalın bağırsağın makata yakın olan bölümünün kapatılıp, üst bölümünün dışarı alınmasına verilen addır. Ayrıca, kalın bağırsağın ince bağırsağa yakın olan üst bölümü uç stoma (ostomi) şeklinde dışarı alınıp, ayrıca makata yakın olan bölümde müköz fistül olarak dışarı alınabilir.  

Loop stoma (ostomi) nedir?

Loop stoma (ostomi) işlemi, kalın bağırsağın kanser veya delinmelerinde ince bağırsağa daha yakın olan bir yerinden dışarıya alınmasıdır. Bu bağırsak bölümü kalın bağırsaktan dışarı alınırsa loop kolostomi, ince bağırsağın son kısmı dışarı alınırsa loop ilostomi adını alır.

Bağırsak hareketleri nasıl kontrol edilir?

Stoma (ostomi) uygulanmasından sonra cerrah veya stoma hemşiresi hastaya stoma hakkında gerekli bilgileri ve eğitimi verir. Dışkı stoma (ostomi) etrafına yerleştirilen ve boşaltılabilen bir plastik torba (stoma torbası, kolostomi torbası veya ileostomi torbası) içine alınır. Stomanın (ostominin) etrafına deriyi bağırsak sıvılarının tahrişinden koruyacak bir yapışkan konulur. Bu torbalar kötü kokuları uzaklaştırmak için filtre sistemi içerirler. Beslenme şekli, stoma (ostomi) tipi ve ameliyat öncesi bağırsak hareketlerinin  durumu, bağırsak boşalmasının sıklığı ve şeklini belirler. Bağırsak hareketlerini kontrol etme konusunda tüm hastalar bilgilendirilir.

Stoması (ostomisi) olan kişiyi çevresindekiler fark edebilir mi?

Normal giysiler ile stoma belli olmaz ve kişi kendinde stoma olduğunu ifade etmeden, diğer kişiler bunu anlayamaz.
 

Stomanın (ostominin) yeri nasıl belirlenir?

Bir stoma (ostomi) yapılmadan önce ameliyat öncesi dönemde  karın duvarında cerrah veya stoma (ostomi) hemşiresi tarafından stomanın (ostominin) yerinin çizilmesinde yarar vardır. Kolostomi karnın sıklıkla sol tarafına yerleştirilirken, ileostomi sağ tarafına yerleştirilir.

Stoma (ostomi) kişinin günlük aktivitelerini engeller mi?

Stoma (ostomi) uygulanan kişilerin günlük aktivitelerinde belirgin bir düşüş gözlenmez. Normal cinsel yaşamlarına da dönüş gösterirler.

Stomanın (ostominin) ne komplikasyonları vardır?

Stomada (ostomide) darlık, karın içine kaçma, bağırsağın dışarı çıkması (stoma veya ostomi prolapsusu) ve stoma (ostomi) yanından fıtık çıkması (parastomal herni) gibi komplikasyonlar görülebilir.

Anahtar kelimeler: stoma, ostomi, ileostomi, jejunostomi, kolostomi, faringostomi, gastrostomi, stoma torbası, kolostomi torbası, ileostomi torbası, stoma hemşiresi, stoma prolapsusu, parastomal herni

http://www.fascrs.org/patients/treatments_and_screenings/ostomy/
emedicine.medscape.com