Anoskopi veya anoskop nedir?
Makat bölgesine ait; ağrı, şişlik, kanama vb. yakınmalar ile başvuran hastalarda Genel Cerrahın makat kanalını incelemesi için kullanılan alete ‘anoskop’ ve bu alet yolu ile yapılan inceleme işlemine de ‘anoskopi’ adı verilir.

Anoskop nasıl bir alettir?
Muayene sırasında kullanılan anoskop metal veya plastik yapıda olabilir. Metal anoskoplar, sert (rijid) yapıda olup çok kez kullanılabilirler ve sıklıkla sağlık kuruluşlarında bu tür anoskoplar tercih edilir. Ayrıca, kendinden ışığı bulunan plastik yapıda ve tek kullanımlık olan anoskoplar bulunmaktadır, bu tür anoskopların avantajları; muayenenin metal (rijid) olanlara göre daha konforlu olması ve her hastaya özel kullanım gibi olanaklarının olmasıdır.

Anoskopi ne yarar sağlar?
Anoskopi hem tanı, hemde tedavi amaçlı kullanılabilir. Bu sayede, makat kanalında (anal kanal) yer alan polipler, hemoroid (basur), makat çatlağı (anal fissür), yabancı cisim, alt rektum ve makat bölgesi tümörleri görülebilir ve bunlardan patolojik tanı için parça (biopsi) alınabilir. Ayrıca, hastaya bu yolla hemoroid veya basur için bant ligasyon, skleroterapi, infrared koagülasyon gibi tedavi edici girişimler de uygulanabilir.

Anoskopi nasıl yapılır?
Hasta sıklıkla sol yanına yatırılarak ve ayakları karnına çekili pozisyonda işlem gerçekleştirilir, bazı hekimler ise hastayı diz ve dirseklerinin üzerine eğilmesini sağlayarak muayene etmeyi tercih ederler. Önce cerrah makat bölgesini gözle detaylı olarak inceler, burada araştırılan tümör, hemoroid, yabancı cisim, kan vb. varlığıdır.  İşlem öncesinde cerrah makat etrafına lokal anestezi yapan bir merhem (% 2’lik lidocaine) veya kayganlaştırıcı sürer ve parmakla muayene yapar. Parmak muayenesinde cerrah içeride kitle, basur (hemoroid) veya polip varlığını ve hassasiyeti araştırır. Parmak muayenesini takiben anoskop tümüyle makat içine yerleştirilir ve daha sonra cerrah yavaş yavaş aleti geriye doğru çekerek, makat kanalı içini ışık altında çepeçevre inceler. Özellikle, tedavi uygulamaları öncesinde lavman (makat yolu ile kimyasal bir sıvı verilmesi işlemi) yapılması gerekebilir. Girişimsel işlemler yapılacaksa hastaya bazen hafif anestezi (fentanil, midazolam, propofol, ketamin veya etomidat) verilmesi gerekebilir.

Hangi hastalarda anoskopi işlemi sorun oluşturabilir?
Yeni doğanlarda makat doğuştan kapalı olabilir ve bu duruma ‘anus imperforatus’ adı verilir, bu hastalarda anoskopi yapılmamalıdır. Aynı şekilde makat darlığı (anal stenoz) sorunu olanlarda anoskopi sorun ouşturabilir. Ayrıca, makat bölgesi ameliyatları sonrasındaki anoskopi girişimlerini ameliyat bölgesine bir zarar vermemek için dikkatle gerçekleştirilmelidir. Mümkünse ameliyat sonrası anoskopi incelemesi, ameliyatı gerçekleştiren cerrah veya cerrahi ekip tarafından gerçekleştirilmelidir.

Anoskopi işlemi sonrasında ne tür komplikasyonlar görülebilir?

• Kanama: Anoskop’un makat içindeki bağırsak yüzeyini (mukoza) aşındırmasına bağlı olarak hafif bir kanama görülebilir.
• Enfeksiyon: anoskopi aletinin iyi sterilize edilmemesine bağlı olarak bazı enfeksiyonlar bulaşabilir. Bu nedenle, tek kullanımlık (disposable) plastik anoskopların kullanımı büyük avantaj sağlar.

Anoskopi işlemi sonrası nasıldır?
İşlem sonrasında bazı hastalarda hafif bir huzursuzluk veya ağrı hissi oluşabilir.
 

Anahtar kelimeler: anoskopi, anoskop, rektal polip, hemoroid, basur, makat çatlağı, anal fissür, makatta yabancı cisim, rektum tümörü, rektum kanseri, makat kanseri, anal kanser, bant ligasyon, skleroterapi, infrared koagülasyon, anus imperforatus, anal stenoz

www.medicinenet.com
http://emedicine.medscape.com
www.bagirsakcerrahisi.net
www.genelcerrah.com
www.drtaviloglu.tv
www.kanserbilgileri.net
www.kansercerrahisi.com