Randevu: (0212) 219 84 84 / (0530) 326 06 96
       

Sanal Kolonoskopi   

Video'yu izlemek için tıklayınız. Foruma gitmek için tıklayınız.
İlgili Videolar
Sanal kolonoskopi nedir?
Sanal kolonoskopi bilgisayarlı tomografi cihazından (BT kolonoskopi) veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG kolonoskopi) kalın bağırsağın üç boyutlu görüntülerinin elde edilmesidir. Burada amaçlanan kalın bağırsaktaki divertikül, polip veya kanser gibi sorunların belirlenmesidir. BT kolonoskopi tetkiki X ışınları (radyasyon) ile yapılırken, MRG kolonoskopi’de radyasyon yoktur.

Sanal kolonoskopi işlemi için özel bir hazırlık gerekir mi?
Sanal kolonoskopi işleminden bir gün önce müshil adı verilen ilaçların kullanılması ile ‘’bağırsak temizliği’’ veya ‘’bağırsak hazırlığı’’ işlemi yapılır. Ayrıca, kalın bağırsağın son bölümü olan rektuma, lavman adı verilen bağırsak temizliği işlemi de uygulanır.

Sanal kolonoskopi işlemi nasıl yapılır?
İşlemin tamamı 10-15 dakika civarında sürer ve sakinleştirici bir ilaç vermeye gerek duyulmaz. Hasta sırtüstü olarak muayene masasına yatırılır, görüntü kalitesini arttırmak için makattan içeriye ince bir tüp yerleştirilir ve buradan içeriye sıklıkla insuflatör adı verilen otomatik bir cihaz ile CO2 gazı verilir. Burada gazın basıncını dengede tutabilmek için sürekli ölçümlerle, gazın ortalama 20-25 mm Hg basınç yaratılması hedeflenir. Muayene masası tarayıcı alet içinde oynatılır ve böylece iki boyutlu görüntüler elde edilir, bu sırada hastanın nefesini tutması gerekir. Daha sonra bu görüntüler özel bir bilgisayar programından geçirilerek (görüntülerin rekonstrüksiyon işlemi) ekranda üç boyutlu görünür hale getirilir. Daha sonra aynı işlem hastayı yüzü koyun pozisyonda yatırarak tekrarlanır. Detaylı bir incelemede sanal kolonoskopi ile 120o’lik kameranın görüntüsü elde edilir.

Sanal kolonoskopi ile doğru tanı oranı nedir?
Shapiro ve ark. tarafından gerçekleştirilen ABD Ulusal çalışmasında, 50-75 yaş grubundaki kişilerde, tarama amaçlı standart kolonoskopi tetkiki oranının % 55 ve dışkıda gizli kan testi oranının ise % 9 olduğu belirlenmiştir. Ülkemizde halen bu konuda net bir veri olmamasına rağmen, 50-75 yaş grubundaki kişilerde standart kolonoskopi ile tarama yapılan kişilerin muhtemel oranı % 55’in çok altındadır. Dışkıda gizli kan testi ile ilerlemiş bağırsak kanseri olgularını tanıma oranı % 10-50, bağırsak kanserini tanıma oranı ise % 50-90 olarak bildirilmektedir. İlerlemiş tümörlerde standart kolonoskopi ile doğru tanı oranı % 88, bağırsak kanseri için ise % 95-97 olarak bildirilmektedir. Sanal kolonoskopi ile polipler için hassasiyet % 78-94 ve özgüllük % 80-96 olarak bildirilmektedir. Halligan ve ark. İngiltere’de 21 hastanede ve 8,484 hasta üzerinde gerçekleştirdikleri çok merkezli çalışmada, 10 mm ve daha büyük çaplı polip ve tümörlerde sanal kolonoskopi ile doğru tanı oranının standart kolonoskopi ile aynı olduğu saptanmıştır. You ve ark. Kanada’da 198 hasta üzerinde gerçekleştirdikleri çalışmada bağırsak kanseri ve rektum kanseri belirlenme oranları, dışkıda gizli kan testi ile % 64, sanal kolonoskopi ile % 77 ve kolonoskopi ile % 80 olarak belirlenmiştir.

Sanal kolonoskopi işleminin avantajları nelerdir?

  • Sanal kolonoskopide, endoskopi aleti (kolonoskop) kullanılmadığı için işlem daha konforludur.
  • Sakinleştirici ilaç (sedasyon) kullanılmadığından hasta tetkik sonrasında günlük aktivitelerine süratle devam edebilir.
  • Sanal kolonoskopide, standart kolonoskopi tetkikinde olduğu gibi bağırsağın içine bir alet girmemektedir.
  • Sanal kolonoskopide bağırsağı şişirmek için CO2 gazı, standart kolonoskopi tetkikinde ise hava verilir. CO2 gazının, havaya kıyasla hastalarda daha az karın şişkinliği ve karın ağrısına yol açtığı çeşitli hasta anketleri ile saptanmıştır.
  • Sanal kolonoskopi ile baryum sülfat, diatrizoate meglumin veya diatrizoate sodyum maddeleri ile yapılan kalın bağırsak filmine göre çok daha net görüntüler elde edilebilir.
  • Standart kolonoskopi işleminde % 5-10 vakada kalın bağırsağın son noktası olan sağ bölümüne teknik olarak erişilemeyebilir, ancak sanal kolonoskopide bu noktaya ulaşılabilir.
  • Sanal kolonoskopi, standart kolonoskopi işlemine kıyasla çok daha kısa bir süre içinde gerçekleştirilir.
  • Von Wagner ve ark. tarafından 2012 yılında İngiltere’de gerçekleştirilen çalışmada, BT kolonoskopi ile standart kolonoskopi sonuçları işlem öncesi ve sonrasında yapılan anketlerle karşılaştırılmıştır. Standart kolonoskopi tetkiki yapılanlarda işlem öncesi endişe oranın daha fazla olduğu, işlem sırasında ve sonrasında gaz nedeni ile daha fazla huzursuzluk hissettiği ve hasta memnuniyetinin biraz daha düşük olduğu bilgileri elde edilmiştir.
  • Pooler ve ark. 1,414 hasta üzerinde yaptıkları sanal kolonoskopinin avantajlarını sorgulayan anketleri sonucunda hastaların % 68’i vücuda giren bir alet olmaması, % 63’ü anestezi verilmemesi, % 49’u işlem sonrasında araç kullanabilme, % 47’si standart kolonoskopi işleminin risklerini içermemesini ön plana çıkartmışlardır.

Sanal kolonoskopi işleminin dezavantajları nelerdir?

  • Sanal kolonoskopi işlemi sırasında bağırsakta polip belirlenirse çıkartılamaz (polipektomi işlemi), tümör belirlenirse parça (biyopsi) alınamaz ve ek olarak hastaya standart kolonoskopi yapmak gerekir.
  • Divertiküler bağırsak hastalığı veya iltihabi bağırsak hastalığı sorunu olan kişilerde belirli dönemlerde radyolojik incelemelerde bağırsak duvarında kalınlaşma görülür ve bu durum sanal kolonoskopide % 10-50 oranında bağırsak kanseri ile karışır.
  • Bilgisayarlı tomografi ile yapıldığında hasta radyasyon (X ışını) alır.
  • Sanal kolonoskopide 2 ile 10 mm arasındaki çaptaki polipler atlanabilir, ancak standart kolonoskopide bunlar çok rahatlıkla görünür. Bu nedenle standart kolonoskopi halen kalın bağırsak taramasında ‘altın standart’ olmaya devam etmektedir.
  • Sanal kolonoskopide, 6 mm veya daha büyük çaplı bir bağırsak polibi belirlenmesi durumunda, hastaya standart kolonoskopi önerilir ki, bu durumda hasta hem iki ayrı tetkike tabii tutulur ve sıklıkla iki kez ’bağırsak hazırlığı’’ işlemi gerekir.

Sanal kolonoskopi işlemi sonrasında ne sıklıkta standart kolonoskopi gerekir?
ABD’de Kim ve ark. tarafından gerçekleştirilen çalışmada sanal kolonoskopi uygulanan hastaların % 8’inde ek olarak standart kolonoskopi gerektiğini belirlemişlerdir. Liedenbaum ve ark. tarafından yapılan çalışmada, dışkıda gizli kan testi pozitif olarak sonuçlanan veya dışkıda gizli kan bulunan olgularda sanal kolonoskopi yapılması durumunda, sonuçta % 28 oranında standart kolonoskopi gerekeceği belirlenmiştir.
 

     
     
     

Anahtar kelimeler: sanal kolonoskopi, bilgisayarlı tomografi, BT kolonoskopi, manyetik rezonans görüntüleme, MRG kolonoskopi, müshil, lavman, bağırsak temizliği, barsak temizliği, kolon temizliği, kolon hazırlığı, bağırsak hazırlığı, barsak hazırlığı, sedasyon, görüntülerin rekonstrüksiyonu, kolonoskop, kalın bağırsak filmi, kalın bağırsak röntgeni, kolon filmi, kolon grafisi, lavman opaklı kolon grafisi, çift kontrastlı kolon grafisi, biyopsi, polip, baryum sülfat, diatrizoate meglumin, diatrizoate sodyum, kalın bağırsak kanseri, kalın barsak kanseri, kolon ca, kolon karsinomu, bağırsak ca, barsak ca, polipektomi

Kaynaklar
1. Ratnasingham K, Lo T, Jamal K, et al. The role of colonoscopy and CT colonography in patients presenting with symptoms of constipation. Br J Radiol 2017 Mar 3:20160147. doi: 10.1259/bjr.20160147.
2. Plumb AA, Phillips P, Spence G, et al. Increasing navigation speed at endoluminal CT colonography reduces colonic visualization and polyp identification. Radiology 2017 Mar 10:162037. doi: 10.1148/radiol.2017162037.
3. Kumar M, Cash BD. Screening and surveillance of colorectal cancer using CT colonography. Curr Treat Options Gastroenterol 2017; 15 (1): 168-183.
4. Pooler BD, Kim DH, Pickhardt PJ. Extracolonic findings at screening CT colonography: prevalence, benefits, challenges, and opportunities. AJR Am J Roentgenol 2017 Mar 23:1-9. doi: 10.2214/AJR.17.17864.
5. Han YM, Im JP. Colon capsule endoscopy: where are we and where are we going. Clin Endosc 2016 Sep 22. doi: 10.5946/ce.2016.095.
6. Kanazawa H, Utano K, Kijima S, et al. Combined assessment using optical colonoscopy and computed tomographic colonography improves the determination of tumor location and invasion depth. Asian J Endosc Surg 2016 Sep 21. doi: 10.1111/ases.12313. [Epub ahead of print]
7. Utano K, Nagata K, Honda T, et al. Diagnostic performance and patient acceptance of reduced-laxative CT colonography for the detection of polypoid and non-polypoid neoplasms: a multicenter prospective trial. Radiology 2016 Aug 31:160320. [Epub ahead of print]
8. Racca A, Biscaldi E, Remorgida V, et al. Computed tomographic colonography in the diagnosis of recto-sigmoid endometriosis: A pilot study. J Minim Invasive Gynecol 2015; 22 (6S): S28-S29.
9. Halligan S, Dadswell E, Wooldrage K, et al. Computed tomographic colonography compared with colonoscopy or barium enema for diagnosis of colorectal cancer in older symptomatic patients: two multicentre randomised trials with economic evaluation (the SIGGAR trials). Health Technol Assess 2015; 19 (54): 1-134.
10. You JJ, Liu Y, Kirby J, et al. Virtual colonoscopy, optical colonoscopy, or fecal occult blood testing for colorectal cancer screening: results of a pilot randomized controlled trial. Trials 2015 Jul 9;16:296. doi: 10.1186/s13063-015-0826-7.
11. Neri E, Halligan S, Hellström M; ESGAR CT Colonography Working Group. The second ESGAR consensus statement on CT colonography. Eur Radiol 2013; 23 (3): 720-729.
12. Thoufeeq M. Virtual colonoscopy is unlikely to reduce the need for optical colonoscopy. J Gastrointestin Liver Dis 2013; 22 (1): 109.
13. Sali L, Grazzini G, Carozzi F, et al. Screening for colorectal cancer with FOBT, virtual colonoscopy and optical colonoscopy: study protocol for a randomized controlled trial in the Florence district (SAVE study). Trials 2013; 14: 74. doi: 10.1186/1745-6215-14-74.
14. Pooler BD, Baumel MJ, Cash BD, et al. Screening CT colonography: multicenter survey of patient experience, preference, and potential impact on adherence. Am J Roentgenol 2012; 198 (6): 1361-1366.
15. Shapiro JA, Klabunde CN, Thompson TD, et al. Patterns of colorectal cancer test use, including CT colonography, in the 2010 National Health Interview Survey. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2012; 21 (6): 895-904.
16. von Wagner C, Ghanouni A, Halligan S; SIGGAR Investigators. Patient acceptability and psychologic consequences of CT colonography compared with those of colonoscopy: results from a multicenter randomized controlled trial of symptomatic patients. Radiology 2012; 263 (3): 723-731.
17. Johnson CD, Herman BA, Chen MH, et al. The National CT Colonography Trial: assessment of accuracy in participants 65 years of age and older. Radiology 2012; 263 (2): 401-408.
18. Burling D, International collaboration for CT colonography standards. CT colonography standards. Clin Radiol 2010; 65: 474-480.
19. Liedenbaum MH, de Vries AH, van Rijn AF et al. CT colonography with limited bowel preparation for the detection of colorectal neoplasia in an FOBT positive screening population. Abdom Imaging 2010; 35: 661-668.
20. Marshall DA, Johnson FR, Kulin NA, et al. How do physician assessments of patient preferences for colorectal cancer screening tests differ from actual preferences? A comparison in Canada and the United States using a stated-choice survey. Health Econ 2009;18 (12): 1420-1439.
21. Kim DH, Pickhardt PJ, Taylor AJ et al. CT colonography versus colonoscopy for the detection of advanced neoplasia. N Engl J Med 2007; 357:1403-1412.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Güncelleme tarihi: 12.06.2017


Foruma gitmek için tıklayınız. Geri

Uzmanlık Alanları:
Kolorektal Cerrahi
Proktoloji
Kolonoskopi