Özel Sekreter ve Randevu: (0212) 219 84 84 / (0530) 326 06 96
       

Pankreas Psödokisti   

Video'yu izlemek için tıklayınız. Foruma gitmek için tıklayınız.
İlgili Videolar
Pankreas psödokisti ne demektir?
Pankreas psödokisti, pankreas’ın yalancı kisti anlamında kullanılır. Pankreas psödokisti veya yalancı kisti pankreas organı etrafında küçük omentum adı verilen boşlukta, amilaz, lipaz ve enterokinaz adlı enzimlerden zengin bir sıvının birikmesi sonucunda oluşur. Bu enzimlerin veya kimyasal maddelerin birikmesi sonrasında yoğun bir iltihabi reaksiyon oluşur ve buda sıvının etrafında kalın bir duvar oluşması ile sonuçlanır.

Pankreas psödokistinin, gerçek pankreas kistinden farkı nedir?
Pankreas psödokistlerinde, yalancı kist olarak adlandırılmasının nedeni, gerçek kistlerde, kisti çevreleyen epitel adı verilen bir kist duvarının bulunması, ancak buna karşın yalancı kistlerde epitel adı verilen kist duvarının bulunmamasıdır.

Pankreas psödokistleri neden olur?
Pankreas psödokistleri, pankreas’ın iltihapları (akut pankreatit veya kronik pankreatit) yada pankreas yaralanması (pankreas travması) sonucunda gelişirler. Pankreas’ın pankreatit veya pankreas yaralanması gibi sorunlarında, pankreas kanalında oluşan hasar sonrasında pankreas sıvısının dışarı boşaldığı bilinmektedir. Ayrıca, pankreas tümörleri ile pankreas kanalının tıkanması ile de oluşabilirler.

Pankreas psödokistinin sıklığı nedir?
Pankreas psödokistleri, pankreas kistlerinin % 75-80’ini oluşturur. Morel ve arkadaşları 1987 yılında, kronik pankreatit nedeniyle ameliyat edilen kişilerin ortalama % 40-70’inde pankreas psödokisti geliştiğini bildirilmişlerdir. Bradley ve arkadaşları ise 1979 yılında akut pankreatit hastalığı sonrasında yaklaşık % 10 oranında pankreas kisti geliştiğini bildirmişlerdir. Pankreas psödokistlerinin; cinsiyet, ırk ve yaşa göre bir farklılık göstermedikleri bilinmektedir.

Pankreas psödokisti ne kadar bir süre içinde oluşur?
1992 yılında Atlanta’da geliştirilen sınıflamaya göre, akut pankreatit hastalığı sonrasında 4 hafta içinde pankreas etrafında toplanan sıvılara pankreas etrafı sıvısı (peripankreatik sıvı) adı verilir. Ancak, 4 haftayı aşkın bir süredir mevcut olan pankreas etrafındaki  sıvılara, pankreas psödokisti adı verilir. Pankreas etrafında toplanan sıvının etrafındaki kalın duvar veya yalancı kapsülün oluşması için gerekli asgari süre 4 haftadır.

Pankreas psödokisti nasıl belirti verir?
Pankreas psödokisti olan hastalarda sıklıkla karında şişkinlik hissi, zayıflama, bulantı, kusma ve hastaların yaklaşık % 50’sinde ele bir kitlenin gelmesi söz konusudur. Pankreas psödokistinden kanama olması durumunda ağrı, tansiyon düşüklüğü, soğuk terleme vb. şok belirtileri görülür. Pankreas kistlerinin % 80-90’ında pankreatit’in iyileşmesinden sonra 3 haftadan uzun süre ile devam eden bir ağrı olduğunda pankreas psödokisti düşünülmelidir. Pankreas psödokisti, safra yoluna bası yapması durumunda sarılık ve kaşıntı gibi belirtiler verebilir. Bulantı ve kusma belirtilerinin varlığı ise pankreas psödokistinin büyüyerek mideye yada onikiparmak bağırsağına bası yaptığı anlamına gelir. Hastaların ortalama % 50-60’ında herhangi bir belirti gelişmediği gözlenmiştir.

Pankreas psödokisti tanısı nasıl konulur?
  • Ultrasonografi
  • Bilgisayarlı tomografi
  • Manyetik rezonans kolanjiopankreatografi (MRCP)
  • Sintigrafi
  • Anjiografi (psödokistin damarlarla ilişkisi olduğu durumda gerekebilir)
  • Endoskopik ultrasonografi (EUS veya endosonografi): hem tanı konulmasında, hemde kistlerin endoskopik olarak boşaltılmasında en etkin yöntemdir.
Pankreas psödokisti tedavi edilmezse ne tür sorunlara yol açar?
Pankreas psödokisti; tedavi edilmezse enfeksiyon, bağırsak düğümlenmesi, delinme, kanama ve toplar damar tıkanıklığı gibi komplikasyonlara yol açabilir. Bu komplikasyonlara olguların ortalama % 10’unda rastlanır. Pankreas psödokistinin en sık rastlanılan komplikasyonu ise enfeksiyondur ve ateş, karın ağrısı yada nabız yüksekliği ile kendini belli eder. Bazen pankreas psödokistlerinin damarlara bası yapması sonucunda ilgili damar açılıp şiddetli iç kanamalara yol açabilir ve hastalarda karın ağrısı, ani baygınlık hissi, soğuk terleme ve nabız yüksekliği ile kendini belli eder. Pankreas psödokistlerinin ölümcül seyretmesi çok enderdir.

Pankreas psödokistlerinde hangi durumlarda tedavi gerekir?
Pankreas psödokisti; 6 haftadan daha uzun süreden beri sebat ediyorsa, 6 cm’den büyük olan pankreas psödokistlerii boşaltılmalıdır.  Pankreas psödokistleri % 50-85 oranında kendiliklerinden gerileyebilmektedir. Karın boşluğuna açılma yaparlarsa hastada karın ağrısı gelişir, ancak buna karşın, mide veya bağırsağa açılmaları durumunda sorun kendiliğinden iyileşir.

Pankreas psödokistleri nasıl tedavi edilir?
Pankreas psödokistlerinin tedavisinde çeşitli yöntemler vardır.
  • Perkütan drenaj: pankreas psödokistinin ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi, endoskopik ultrasonografi, endoskopi veya skopi adı verilen cihazlardan yararlanılarak kistin dışarıya boşaltılmasına perkütan drenaj işlemi adı verilir. Bu yöntemlerin içinde son yıllarda endoskopik ultrasonografi en etkin yöntem olarak gösterilmektedir. Endoskopik ultrasonografi (EUS) yönteminde mide ile kist arasında geçici olarak bir stent yerleştirilir ve kist ile mide arasında kisto-gastrostomi ameliyatı ile gerçekleştirilen işleme eşdeğer bir girişim yapılır. Tek başına pankreas psödokistinin boşaltılması durumunda olguların % 60-70’inde hastalığın tekrarladığı bilinmektedir. Bu şekilde tedavi edilen olguların % 20’sinde tekrar ameliyat gerekebilmektedir.
  • Kisto-gastrostomi veya kisto-jejunostomi: pankreas psödokistinin mide veya ince bağırsağa cerrahi olarak ağızlaştırılarak tedavi edilmesidir. Kisto-gastrostomi veya kisto-jejunostomi işlemleri geçmiş yıllarda açık cerrahi ile yapılırken, günümüzde sıklıkla laparoskopi veya robotik cerrahi yöntemleri ile gerçekleştirilmektedir. Ameliyatla tedavi edilen olguların % 10’unda tekrar ameliyat gerekebilmektedir.
     
 

Anahtar kelimeler: psödokist, pankreas psödokisti, amilaz, lipaz, akut pankreatit, kronik pankreatit, pankreas yaralanması, pankreas travması, MRCP, endoskopik ultrasonografi, EUS, endosonografi, perkütan drenaj, kisto-gastrostomi, kisto-jejunostomi

Kaynaklar
www.medicinenet.com
www.genelcerrah.com
www.drtaviloglu.tv
www.robotcerrahisi.com
www.safratasi.com

Foruma gitmek için tıklayınız. Geri

Uzmanlık Alanları:
Genel Cerrahi
Kolorektal Cerrahi
Laparoskopik Cerrahi
Kanser Cerrahisi
Robotik Cerrahi
Endoskopi
Meme Hastalıkları