Randevu: (0212) 219 84 84 / (0530) 326 06 96
       

Makatta Çatlak (Anal Fissür) İçin Ameliyatsız Tedavi   

Video'yu izlemek için tıklayınız. Foruma gitmek için tıklayınız.
İlgili Videolar
Basit önlemler
  1. Diyet düzenlemeleri: posa bırakan gıdalar ve günde 2 Lt gibi su tüketilmesi, acı, ekşi ve baharatlı gıdaların kısıtlanması ve günde 20-25 gram civarında lif tüketilmesi çok etkili olmaktadır. Bu anlamda bitkisel lif takviyelerinin çok etkili olduğu bilinmektedir.
     
  2. Oturma banyosu: ılık su içinde (24-38oC), günde iki kez 15 dakika süreli oturma banyosu yapılması çok yararlıdır. Oturma banyosunun havuz veya deniz suyu içinde yapılması çok kolaylıklar sağlar. Birçok hastanın, havuza girmenin, makatta çatlak olan bölgede enfeksiyon riski doğuracağı endişesi taşıdığını gözlemlemekteyiz, ancak havuz suyunda bulunan yüksek klor oranından, çatlağın olumlu yönde etkilendiğini bilmek yararlı olur. Hastaların büyük bir bölümünde, ilk günler dışında düzenli oturma banyosunu devam ettirmenin pek mümkün olmadığı, buna karşın havuza veya denize girme önerilerine uyulduğunu saptamaktayız. Makat bölgesindeki ağrıyı hafifletmekte, oturma banyosu ile ortalama 5 dakika süre ile buz kompresinin ile ardışık olarak uygulanması, çok etkilidir.
     
  3. Dışkı yumuşatıcılar: Dışkı yumuşatıcı ilaçların sert dışkının çatlağı daha fazla tahriş etme etkisini azalttıkları bilinmektedir. Ancak, ishal durumunun da makat çatlağına neden olduğu bilindiğinden, bu tedavi asla gelişigüzel yapılmamalı ve mutlaka doktor kontrolünde uygulanmalıdır.
     
  4. Kortizonlu kremler: çok yaygın olarak kullanılırlar, bazılarında aneztezik madde de bulunur.
     
  5. Çinko oksit: bebeklerin pişiklerinde de kullanılan ve makat çatlaklarında çok etkili oldukları bilinen kremlerdir.
     
  6. Lokal anestezik kremler: bölgesel olarak ağrıyı ve spazmı azaltmaya yararlar.
     
  7. Nitrogliserinli (gliseril trinitrat) krem: Sağlıklı bir kişide dışkılama eylemi sırasında iç makat kası gevşer ve dışkı tahliye edilir. Buna karşın makat çatlağı veya yırtığı olan kişilerde iç makat kası veya internal anal sfinkter istemsiz olarak kasılı kalır ve bu da dışkılama eylemi sırasında hastalarda ‘cam ile kesme veya jilet ile kesme’ türünde kötü bir his ve saatlerce devam edebilen şiddetli makat ağrısına neden olabilir. % 0.2'lik veya % 0.4'lük Nitrogliserin içeren kremler, ilk olarak 1993 yılında O’Kelly ve ark. tarafından iç makat kasını gevşetmek amacı ile kullanılmış olup, o günden bu yana yaygın olarak başarı ile kullanılmaktadır. Genellikle günde iki kez kullanılmaları önerilir, fazla miktarda kullanıldığında tansiyonu düşürerek hastaların % 25-30’unda baş ağrısı, baş dönmesi, terleme ve baygınlık hissi gibi yakınmalar yapabilir ve % 10-20 hastanın ilacı bırakmasına neden olabilirler. Uygulama sırasında parmaktan emilme olasılığına karşın eldiven ile veya kalın bir tahta veya plastik çubuk yardımı ile uygulanması bu tür yan etkileri azaltabilir.Çeşitli çalışmalarda nitrogliserin krem uygulaması sonrasında yakınmaların % 40-70 oranında gerilediği, ancak ardından olguların % 10-50'sinde yakınmaların tekrarladığı belirlenmiştir.
     
  8. Kalsiyum kanal blokerleri: % 0.2-0.5 Nifedipin jel ve % 2 diltiazem gibi kremler aynı şekilde iç makat kasını gevşeterek çatlağı iyileşmesine katkı sağlayabilirler. Hastaların % 30-35’inde baş ağrısı ve yaklaşık % 5’inde baş dönmesi, terleme ve baygınlık hissi gibi yakınmalar yapabilir ve % 10-20 hastanın ilacı bırakmasına neden olabilirler. Diltiazem krem ile yakınmaların % 70-90 oranında gerilediği, ancak sonradan olguların % 10-50 oranında yakınmaların yeniden görüldüğü belirlenmiştir. Nelson makat çatlağı tedavisinde, 6 hafta süreli % 0.2 Nitrogliserin krem kullanımı ile 6 hafta süreli % 2 diltiazem gibi kremin etkinliğini karşılaştırmış ve arada bir fark olmadığını belirlemiştir.
     
  9. Makat kası basıncını düşüren diğer ilaçlar: % 0.1 Bethenecol ve Dipiridamol
     
  10. Gümüş Nitrat tedavisi: Makat çatlağı veya yırtığına gümüş nitrat uygulaması ve bazen CO2 lazer ile yakılması anal fissür tedavisinde çok etkilidir.
Cerrah tarafından muayenehane koşullarında uygulanan ameliyatsız tedaviler
  1. Botulinum toksini (Botoks): iç makat kasında geçici bir felç oluşturarak makattaki çatlağın iyileşmesine katkı sağlarlar.
     
  2. Kriyoterapi ile sfinkterotomi: muayenehane koşullarında makat bölgesini iğne ile uyuşturulduktan sonra (lokal anestezi) kriyoterapi cihazı ile makat bölgesi dondurularak iç makat kası kesilebilir. Son zamanlarda, makat basınçlarını manometri cihazı ile ölçerek yapılan, "basınç kontrollü sfinkterotomi", klasik sfinkterotominin yerini almaya başlamıştır.

  3. Makatın balon ile genişletilmesi: Bu teknik makatın bir balonlu kateter ile hava verilerek genişletilmesi prensibine dayanır, 2008 yılında Renzi ve ark. bu yöntemle makat çatlağının ameliyatsız tedavisinde başarılı sonuçlar elde ettiklerini bildirmişlerdir. Ancak, diğer çalışmalar ve sonuçlar bu bulguları desteklemediğinden rutin kullanıma girmemiştir.
Makat çatlağı (makat yırtığı, anal fissür) için Botoks tedavisi nasıl yapılır?
Ağırlıklı olarak kozmetik amaçlı kırışıklıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılan Botoks veya Botulinum toksini, 1994 yılında Gui ve ark. ilk çalışmasından beri, makatta çatlak veya anal fissür vakalarında da kullanılmaktadır. Çatlak olan makat bölgesinde iç makat kasının (internal anal sfinkter) iki yanına 20-50 ünite (IU) Botoks enjekte edilir.

Makat yırtığı (makat çatlağı, anal fissür) için Botoks tedavisinin avantajları nelerdir?
  • Makattaki çatlak ameliyatında sfinkterotomi adı verilen iç makat kasının kesilmesi işleminin gaz veya dışkı tutamama (bağırsak inkontinensi) gibi yan etkilerinden kaçınmak için geçici felç yaratan Botoks uygulaması, yaygın olarak gündeme girmiştir.
  • Ameliyathane gerektirmez.
  • İşlem sonrasında günlük aktiviteye aynen devam edilir.
Botoks, makat yırtığını nasıl tedavi eder?
Botoks veya Botulinum toksini 2-6 ay süre ile iç makat kasında geçici felç oluşturur ve bu dönemde makatta oluşan gevşeme ile dışkı daha rahat geçmekte ve makat çatlağı yada yırtığı vücut tarafından iyileştirilmektedir. Bu sürenin sonunda hasta diyetine dikkat ettiğinde Botoks enjeksiyonunu tekrarlamak gerekmez, ancak değişik çalışmalarda, Botoks tedavisi sonrasında, zaman içinde % 0-42 oranında nüks geliştiği bildirilmiştir.

Makat çatlağı (makat yırtığı, anal fissür) için Botoks tedavisinin başarı oranı nedir?
Genellikle, makatta çatlak durumunda hastaların % 70-75'inde, 20 ünite (IU) Botoks tedavisi ile tam başarı, % 20'sinde kısmi başarı (yakınmaların yarı yarıya azalması) elde edilir. Makatta çatlak sorunu olan hastaların % 5-10'unda ise Botoks tedavisi sonuç vermez. Değişik çalışmalarda Botoks tedavisi ile % 30-96 arasında başarı elde edildiği bildirilmektedir. Hastaya uygulanan Botoks dozunun 30 ünite (IU) olması durumunda, tedavi başarısının % 87'ye dek çıktığı bildirilmektedir.

Makat çatlağında (makat yırtığı, anal fissür) Botoks tedavisi hangi hastalar için uygun değildir?
  • Gebeler
  • Emziren lohusalar
  • Makat fistülü varlığı
  • 18 yaştan genç olanlar
  • 70 yaşın üzerindeki hastalar (ameliyat için risk varlığında uygulanabilir)
Makat çatlağında (makat yırtığı, anal fissür) Botoks tedavisi sonrasında ne tür sorunlar görülür? Makat yırtığında (makat çatlağı, anal fissür) Botoks tedavisi sonrasında nöbetçi meme kaybolur mu?
Hastaların büyük bir çoğunluğu nöbetçi memeden rahatsız olurlar ve Botoks tedavisi ile bunun kaybolacağı ümidine kapılırlar. Botoks makat kasında belirgin bir gevşeme sağlayarak makat çatlağının bulgularının düzelmesine neden olur, ancak nöbetçi meme kaybolmaz ve aynen yerinde kalır. Nöbetçi meme sadece ameliyat ile yok olabilir.

Makat yırtığı (makat çatlağı, anal fissür) için Botoks tedavisi başarılı olmazsa ne yapılır?
Makatta çatlak nedeni ile yapılan Botoks uygulamasından sonra, hastanın yakınmalarında 30 gün içinde bir düzelme olmazsa, kısmi başarı elde edilen yani yakınmaların yarı yarıya azaldığı hastalarda, ikinci bir seans Botoks uygulaması yapmak gerekebilir. Bu seanstan sonrada başarı elde edilmezse, cerrahi girişim veya ameliyat önerilir.

Makat yırtığının (makat çatlağı, anal fissür) tekrarlamaması için ne tür önlemler alınabilir?
Kabız olmamak için düzenli sağlıklı besinler tüketilmeli (sebze, meyve ve özellikle baklagiller) ve bol su (günde en az 8-10 bardak) içilmelidir. Bunlara ek olarak yapılacak düzenli spor aktiviteleri (örneğin yürüyüş) önerilebilir. Kahve ve alkol tüketimi azaltılmalıdır. Bu önlemlerle dışkılama alışkanlığı düzenlenebilir. Diyete dikkat edilmediği takdirde, makat çatlağının % 30-70 oranında tekrarladığı bilinmektedir. Ancak, bahsedilen diyete dikkat edildiği takdirde makat çatlağının (anal fissür) nüks etme oranının % 15-20 oranına dek azaltılabildiği bilinmektedir.

Hangi sporlar makat çatlağı (makat yırtığı, anal fissür) sorunu olan hastalar için sakıncalıdır?
Motosiklete, bisiklete veya ata binme, vücut geliştirme sporu (ağırlık kaldırma), mekik çekme, köprü kurmak, plates, dağcılık ve aşırı ıkınmaya neden olan tüm sporlar makat çatlağı hastalarına sorun oluşturur. Yürüyüş veya koşu yapılmasında bir sakınca yoktur. Yüzme ile birlikte makat çatlağının düzelme gösterdiği bilinmektedir.

İyileşmeyen makat çatlaklarında (makat yırtığı, anal fissür) tedavi nasıl olur?
Tedaviye cevap vermeyen bir çatlak (anal fissür) iyileşmeyi engelleyen bir nedenin Crohn hastalığı gibi bir durumun varlığı açısından tekrar incelenmelidir. Makat iç kasında (sfinkter kası) spazm ya da sertleşmiş iyileşme dokusu (nedbe veya skar) varlığı gibi nedenler olabilir. Ağrı ve/veya kanamaya devam eden çatlaklar cerrahi yolla tedavi edilmelidir.

Makat çatlağı (makat yırtığı, anal fissür) tedavisi için hangi yöntem en garantilidir?
Makat çatlağı için ameliyatsız ve ameliyatlı çeşitli tedavi yöntemleri mevcuttur. Makat çatlağı konusunda, ameliyatsız tedavi veya ameliyat ile ‘’makat çatlağı için kesin çözüm’’, ‘’ 5 dakikada makat çatlağı için kesin tedavi’’ ‘’5 dakikada makat çatlağı’na son’’, ’5 dakikada makat çatlağı’na paydos’’, ’5 dakikada garantili makat çatlağı tedavisi’’, ‘’makat çatlağı tedavisinde % 100 başarı’’, ‘’makat çatlağı için garantili tedavi’’, ‘’ makat çatlağı’na paydos’’, ‘’makat çatlağı kabusuna son’’ gibi bir gerçek maalesef mümkün değildir. Hem ameliyatsız, hem de ameliyatlı tedavilerin, ilgili linklerde detaylı olarak açıklandığı gibi bazı komplikasyonları ve belirli oranda başarısızlık durumları mevcuttur. Makat çatlağı, makat yırtığı veya anal fissür için ameliyatsız tedaviler Genel Cerrahlar tarafından gerçekleştirir. Ağırlıklı olarak makat bölgesi hastalıkları doktorlara, halk arasında makat doktoru, hemoroid doktoru ve basur doktoru olarak isimlendirilir ve Tıp alanında bu hekimlere proktoloji uzmanı, proktolog veya kolorektal cerrah adı verilir.
 
     

Anahtar kelimeler: makatta çatlak için ameliyatsız tedavi, anal fissür, makat çatlağı, makat yırtığı, makatta yırtık, ameliyatsız anal fissür tedavisi, makatta çatlakta Botoks tedavisi, makat çatlağında Botoks uygulaması, makat çatlağında Botoks tedavisi, makat yırtığında Botoks uygulaması, Botoks enjeksiyonu, anal fissürde Botoks tedavisi, fissürde Botoks uygulaması, dışkıda kan, gaitada kan, makattan kanama, makattan kan gelmesi, posalı gıda, oturma banyosu, dışkı yumuşatıcı, kortizonlu krem, çinko oksitli krem, nitrogliserinli krem, kalsiyum kanal blokeri, Nifedipin, diltiazem, Botulinum toksini, proktolog, proktoloji uzmanı, koloproktolog, kolorektal cerrah, proktoloji, koloproktoloji, kolorektal cerrahi, makat doktoru, mayasıl doktoru, basur doktoru, hemoroid doktoru, gaz kaçırma, dışkı kaçırma, bağırsak inkontinensi

Kaynaklar
1. Barbeiro S, Atalaia-Martins C, Marcos P, et al. Long-term outcomes of Botulinum toxin in the treatment of chronic anal fissure: 5 years of follow-up. United European Gastroenterol J 2017; 5 (2): 293-297.
2. Vergara-Fernández O, Salgado-Nesme N, Navarro-Navarro A, et al. Meta-analysis of botulinum toxin injection for chronic anal fissure: healing rates controversies. Tech Coloproctol 2017; 21 (2): 169. doi: 10.1007/s10151-016-1563-y.
3. Martellucci J, Rossi G, Corsale I, et al. Myoxinol ointment for the treatment of acute fissure. Updates Surg 2017 Apr 22. doi: 10.1007/s13304-017-0450-z.
4. Salari M, Salari R, Dadgarmoghadam M, et al. Efficacy of egg yolk and nitroglycerin ointment as treatments for acute anal fissures: A randomized clinical trial study. Electron Physician 2016; 8 (10): 3035-3041.
5. Arısoy Ö, Şengül N, Çakir A. Stress and psychopathology and its impact on quality of life in chronic anal fissure (CAF) patients. Int J Colorectal Dis 2016 Dec 30. doi: 10.1007/s00384-016-2732-1.
6. Shah M, Sandler L, Rai V, et al. Quality of compounded topical 2% diltiazem hydrochloride formulations for anal fissure. World J Gastroenterol 2013; 19 (34): 5645-5650.
7. Latif A, Ansar A, Butt MQ. Morbidity associated with treatment of chronic anal fissure. Pak J Med Sci 2013; 29 (5): 1230-1235.
8. Demirbaş S. Anal fissürün tedavisinde uygulama parametreleri. Kolon Rektum Hast Derg 2013; 24 :28-34.
9. Nelson RL, Thomas K, Morgan J, et al. Non surgical therapy for anal fissure. Cochrane Database Syst Rev 2012; 15; 2: CD003431.
10. Tsunoda A, Kashiwagura Y, Hirose K, et al. Quality of life in patients with chronic anal fissure after topical treatment with diltiazem. World J Gastrointest Surg 2012; 4 (11): 251-255.
11. Zaghiyan KN, Fleshner P. Anal fissure. Clin Colon Rectal Surg 2011; 24 (1): 22-30.
12. Madalinski MH. Identifying the best therapy for chronic anal fissure. World J Gastrointest Pharmacol Ther 2011; 2 (2): 9-16.
13. Altomare DF, Binda GA, Canuti S, et al. The management of patients with primary chronic anal fissure: a position paper. Tech Coloproctol 2011; 15 (2): 135-141.
14. Herzig DO, Kim C, Lu KC. Anal fissure. Surg Clin N Am 2010; 90: 33-44.
15. Nelson R. Anal fissure (chronic). Clin Evid (Online) 2010 Mar 24;2010. pii: 0407.
16. Renzi A, Izzo D, Di Sarno G, et al. Clinical, manometric, and ultrasonographic results of pneumatic balloon dilatation vs. lateral internal sphincterotomy for chronic anal fissure: a prospective, randomized, controlled trial. Dis Colon Rectum 2008; 51: 121-127.
17. Ho KS, Ho YH. Randomized clinical trial comparing oral nifedipine with lateral anal sphincterotomy and tailored sphincterotomy in the treatment of chronic anal fissure. Br J Surg 2005; 92: 403-408.
18. Scholefield JH, Bock JU, Marla B, et al. A dose finding study with 0.1%, 0.2%, and 0.4% glyceryl trinitrate ointment in patients with chronic anal fissures. Gut 2003; 52: 264-269.
19. Bielecki K, Kolodziejczak M. A prospective randomized trial of diltiazem and glyceryl trinitrate ointment in the treatment of chronic anal fissure. Colorectal Dis 2003; 5: 256-257.
20. Minguez M, Herreros B, Espi A, et al. Long-term follow-up (42 months) of chronic anal fissure after healing with botulinum toxin. Gastroenterology 2002; 123: 112-117.
21. Bailey HR, Beck DE, Billingham RP, et al. Fissure Study Group. A study to determine the nitroglycerin ointment dose and dosing interval that best promote the healing of chronic anal fissures. Dis Colon Rectum 2002; 45:1192-1199.
22. Kocher HM, Steward M, Leather AJ, et al. Randomized clinical trial assessing the side-effects of glyceryl trinitrate and diltiazem hydrochloride in the treatment of chronic anal fissure. Br J Surg 2002; 89: 413-417.
23. Jost WH. One hundred cases of anal fissure treated with botulinum toxin: early and long-term results. Dis Colon Rectum 1997; 40: 1029-1032.
24. Jost WH, Schanne S, Mlitz H, et al. Perianal thrombosis following injection therapy into the external anal sphincter using botulin toxin. Dis Colon Rectum 1995; 38: 781.
25. Gui D, Cassetta E, Anastasio G, et al. Botulinum toxin for chronic anal fissure. Lancet 1994; 344 (8930): 1127-1128.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Güncelleme tarihi: 12.06.2017

Foruma gitmek için tıklayınız. Geri

Uzmanlık Alanları:
Kolorektal Cerrahi
Proktoloji
Kolonoskopi