Özel Sekreter ve Randevu: (0212) 219 84 84 / (0530) 326 06 96
       

Makatta Çatlak (Anal Fissür)   

Video'yu izlemek için tıklayınız. Foruma gitmek için tıklayınız.
İlgili Videolar
Makatta çatlak veya yırtık ne demektir?
Makat çatlağı, makat yırtığı, yada tıbbi ifadesi ile ‘anal fissür’ anüs (makat) bölgesini örten deride makatta ağrı, kanama ve kaşıntıya yol açan küçük bir yırtık veya çatlaktır. Genelde çatlak (fissür) yüzeyel olarak başlar ve hızla iyileşir. Bazen derinleşip altta yatan makat iç kasına (sfinkter kası) ulaşabilir. Bu durumda hastalık kronik (süreğen) hale gelmiştir. Aynı şekilde, makat çatlağının oluşma süresi 6 haftayı geçmesi durumunda kronik makat çatlağı (anal fissür) olarak adlandırılır. Makat çatlağının (anal fissür) ana nedeni, makat iç kasında (sfinkter kası) direnç artışı (hipertonisite) ve kalınlaşmadır (hipertrofi). Makat iç kası ortalama olarak 2-4 cm uzunluğunda ve 2-3 mm kalınlığındadır. Bazı makat çatlakları kendiliğinden iyileşirken diğerlerinin neden iyileşemediği kesin olarak bilinmemektedir, ancak kabızlık yada ishalin devam etmesinin bu duruma neden olduğu düşünülmektedir. Bunlara ek olarak, her dışkılama sırasında, dışkı buradaki yara ile temas eder ve iyileşmeyi geciktirir. Bu da makat iç kasının (sfinkter) kasılmasına neden olur. Makat iç kasının (sfinkter kası) kasılı kalması veya gevşememesi (anismus) çatlağın (fissür) iyileşmesini engeller.Sağlıklı kişilerde ortalama % 25 oranında makat kaslarında fazla kasılma görülürken, makat çatlağı olan hastalarda bu oran % 90 olarak belirlenmiştir. Fissürler çok nadiren iltihabi bir hastalığa neden olurlar. Makat çatlakları veya makat yırtıkları; % 90 oranında makatın arka tarafında yer alırlar; kadınlarda % 25 ve erkeklerde ise % 10 oranında makatın ön tarafında yer aldıkları bildirilmektedir.

Fissür triadı ne demektir?
Makatta çatlak makat deliğinin ağzında ve kalın bağırsağın çıkış noktasında olan bir yırtıktır. Kronik makat çatlağı (anal fissür) olan hastalarda sıklıkla ‘fissür triadı’ adı verilen üçlü bir belirti görülür. 1. Makat derisinde bir meme bulunması ki, buna nöbetçi meme, ‘sentinel pile’ veya ‘skin tag’ adı verilir. 2. Kalınlaşmış çatlak kenarlarının tabanında iç makat kasının (internal anal sfinkter) lifleri görülür. 3. Makat çatlağının üst kenarında, büyümüş papilla adı verilen kıl ve ter bezi (hipertrofik anal papilla) görülür. Makat ağrısının 4 haftadan uzun süreden beri var olması ve yukarıdaki fissür tiradı olarak adlandırılan belirtilerin 8-12 haftadan beri var olması makat çatlağı veya yırtığı, ‘kronik anal fissür’ adını alır. Makat bölgesinde enfeksiyon gelişirse, nöbetçi meme tabanında apseye neden olabilir.

Hipertrofik anal papilla neden olur?
Makat kanalı içinde dişli çizginin ve özellikle makat çatlağı hemen üzerinde kıl ve ter bezlerinin şişmesine ‘hipertrofik anal papilla’ adı verilir. Hipertrofik anal papilla çoğunlukla hiçbir belirti vermez, ancak bazen, makat kanalında yer alan dişli çizginin altına doğru büyür ve makattan dışarı sarkarlar ve bu duruma ise ‘fibröz anal polip’ adı verilir ve gerçek bağırsak poliplerinden farklı bir durumdur.

Makatta çatlak veya yırtık neden oluşur?
  • Yoğun kabızlık: Sert, kuru (taş gibi) bir dışkının zorla makattan geçmesi sırasında bu bölgeyi yırtması ile oluşur.
  • Yoğun ishal
  • Beslenme değişiklikleri: diyetteki lif oranının azalması kabızlığa ve kabızlıkta makat çatlağına neden olabilir. Son zamanlarda özellikle protein diyeti gibi tek türde beslenme dönemi sonrasında birçok kişide bu tür makat çatlaklarına rastlanmaktadır.
  • Sürekli dışkı yumuşatıcı (laksatif) kullanımı
  • Crohn Hastalığı: altta yatan hastalığın tedavisi, genellikle fissürü iyileştirir.
  • Hamilelik döneminde ve lohusalığın ilk iki ayında görülürler.
  • Makat yolu ile cinsel temas (arkadan ilişki, ters ilişki, anal seks) sonrasında
  • Lösemi hastalığı
  • Bağışıklık sistemi zayıflaması
Makat çatlağı, makat temizliği yeterince yapılmadığı için mi olur?
Makat çatlağı veya anal fissür gelişmesinde, kişisel hijyen, taharetlenme veya makat bölgesi temizliğinin bir ilgisi olmadığı bilinmektedir.

Makat çatlağı ne sıklıkta görülür?
  • Makat çatlağı sorunu her 350 erişkinden birinde görülür.
  • Erkek ve kadınlarda eşit oranda rastlanır.
  • Sıklıkla 15-40 yaş grubunda gözlenir.
  • Lubowski’nin Avustralya’da gerçekleştirdiği çalışmada, kolorektal cerrahi bölümündeki muayenelerin % 6-15’inin ve gerçekleştirilen ameliyatların % 10’unun makat çatlağı nedeniyle olduğunu belirlemiştir. Garner ve ark ise İngiltere’de gerçekleştirdikleri çalışmada benzer şekilde kolorektal cerrahi bölümündeki muayenelerin % 10’unun makat çatlağı nedeniyle olduğunu saptamışlardır.
Makatta çatlak veya yırtığın belirtileri nelerdir?
  • Makatta ağrı: Hastalar sıklıkla dışkılama sırasında meydana gelen yanma ya da yırtılma gibi bir his ve şiddetli ağrı tanımlarlar. Ağrı dışkılama sonrası dakikalar ya da saatlerce sürebilir. Ağrı; makat iç kasının (sfinkter kası) kasılmasına (spazm) bağlıdır. Hastalar çoğunlukla ağrı nedeniyle dışkılamadan kaçabilir ve dışkıyı geciktirmesine bağlı olarak dışkı daha da sertleşir ve buda yırtığın daha da derinleşmesine neden olur. Böylelikle, hasta bir kısır döngü halinde bu yakınmaları yaşar ve şikayetleri giderek daha belirgin hale gelir.
  • Makatta şişme: Çatlağın dış kenarında şişme sonucu cilt kabartısı gelişebilir. Makat bölgesinin temizliği sırasında hasta tarafından fark edilebilir.
  • Makattan kanama: Genellikle az miktarda parlak, kırmızı kanamadır ve hastaların yaklaşık % 70’inde tuvalet kağıdında ve dışkı üzerinde kan görülür. Ancak aynı yakınmalar hemoroid hastalığı ve kalın bağırsak kanserinde de olabildiği bilinmelidir.
  • Makatta kaşıntı: Makatta çatlak ve yırtığın ardışık olarak iyileşip tekrar açılması sırasındaki akıntı kaşıntıya yol açabilir.
Makat çatlağı (anal fissür) hangi hastalıklarla karışabilir? Makat çatlağının (anal fissür) bir çıkıntısı (hipertrofik papilla) ve derideki uzantısı (skin tag) olur. Hastaların büyük bölümü makat çatlağının derideki uzantısını basur (hemoroid) memesi zannederler. Grucela ve ark. 2010 yılında gerçekleştirdikleri bir çalışmada makat çatlağı tanısında genel uzmanlık dallarından hekimlerin % 50 oranında, Genel Cerrahi uzmanlarının ise % 70 oranında doğru tanı koyabildiklerini belirlemişlerdir. Bu tür hastalıkların bağırsak cerrahisine yoğunlaşan (kolorektal cerrahi) cerrahlar tarafından tedavi edildiğinde başarı oranının % 90’ı aştığı bilinmektedir. Makat çatlağı (anal fissür) tanısının güç olmasının ana nedeni hastaların ağrı nedeniyle makat bölgesini kasmaları ve hekimin anoskop adı verilen makat içini incelemeye yarayan cihazı yerleştirmesinin çoğu vakada mümkün olmamasıdır. Pratikte birçok hastanın hekimin eli ile makat bölgesini açma işlemi sırasında dahi, ciddi bir ağrı ile tepki verdikleri ve bu nedenle bu muayenenin çoğu zaman hakkı ile gerçekleştirilemediği bilinmektedir.

Makatta çatlağı kanser nedeni midir?
Hayır değildir, fakat makatta çatlak veya yırtık hastalığının belirti ve bulguları kalın bağırsak kanserleri ve diğer sindirim sistemi hastalıklarının belirtileriyle benzerlik gösterebilir. Bundan dolayı şikayetler olduğunda önce bir doktor tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir. Frisch ve arkadaşlarının 68,549 makat hastası üzerinde yaptıkları araştırmada, makat kanseri sadece 23 hastada (% 0.03 oranında) belirlenmiştir.

Makat çatlağı nasıl tedavi edilir?
Makat çatlağının ameliyatsız ve ameliyat ile tedavisi mümkündür.

Makat çatlağı tedavi edilmezse ne olur?
Birçok hastanın makat çatlakları ile yaşamlarına devam ettikleri ve gelişigüzel (dost veya eczane tavsiyesi vb.) temin ettikleri krem veya ilaçlarla kendi kendilerine tedavi uyguladıkları bilinen bir gerçektir. Burada ana neden, sorunu önemsememe, doktora muayene olmaktan çekinme (utanma duygusu, mahremiyet vb.) ve bu tür nedenlerdir. Makat çatlağı belirtilerinin, yukarıda belirtilen birçok hastalıkla karışabildiği bilindiğinden, bu tür bir tedaviyi hekime danışmadan uygulamak çok sakıncalıdır ve altta yatan hastalığının ilerlemesine yol açabilir. Makat çatlakları hiçbir tedavi uygulanmadığı takdirde kendiliğinden iyileşebilir, ancak büyük olasılıkla sonradan tekrarlar ve bu dönemde çatlak daha kalınlaştığından, hasta ameliyatsız tedavi şansını kaybedebilir.

MAKAT ÇATLAĞI AMELİYATI
Makat çatlağının (anal fissür) ameliyatı öncesinde makat bölgesi lavman ile cerrahi girişime hazırlanır. Günümüzde birçok cerrah lavmana gerek duymadan makat bölgesi girişimlerini gerçekleştirmektedirler.

1. Fissürektomi: makat çatlağının cerrahi olarak kesilerek çıkartılması işlemidir.

2. Makat genişletilmesi (anal dilatasyon)
Genel anestezi (narkoz) veya belden uyuşturma (spinal anestezi) altında makatın cerrah tarafından genişletilme işlemidir. Geçmişte makat çatlağı (anal fissür) tedavisinde uygulanan tek başına makatın genişletilmesi işlemi veya anal dilatasyon ameliyatı % 10-60 gibi nüks oranını getirdiğinden günümüzde dışkı tutma sorunu olabilecek yaşlı veya risk grubundaki hastalarda tercih edilir. Bu teknikte bile cerrahın aşırı genişletme yapmasına bağlı olarak % 12-27 oranında gaz veya dışkı kaçırma sorunu doğabilmektedir.

3. Lateral internal sfinkterotomi (makat iç kasının kesilmesi)
Günümüzde makat çatlağının (anal fissür) cerrahi tedavisinde en yaygın olarak kullanılan teknik lateral internal sfinkterotomidir. Bu tekniğin temeli, makat bölgesinde dinlenme basınçlarının yüksek olmasına neden olan, iç makat kasının (internal anal sfinkter) cerrah tarafından kesilmesi prensibine dayanır, ancak bazı hastalarda sfinkterotomi girişimine rağmen, makat dinlenme basınçları yüksek kalabilmektedir. Makat çatlağı ameliyatı, narkoz (genel anestezi), iğne ile makatın uyuşturulması (lokal anestezi) ve belden uyuşturma (spinal anestezi) ile gerçekleştirilir. Keighley ve ark. 1981 yılında gerçekleştirdikleri çalışmada, makat çatlağı ameliyatının genel anestezi altında yapılmasının hasta ve cerrah konforu açısından daha uygun olduğu ve sonuçlarının da daha iyi olduğu belirlenmiştir. Makat çatlakları ön veya arkada olduklarından lateral internal sfinkterotomi işlemi makatın sağ ve sol yanından makat iç kasına ulaşarak gerçekleştirilir.

a. Açık teknik: Lateral internal sfinkterotomi ameliyatı sıklıkla iç ve dış makat kası arasındaki deride (intersfinkterik alan) yaklaşık 0.5-1 cm’lik bir kesi yapılarak, iç makat kası bağırsaktan ayrılır ve iç makat kası (internal anal sfinkter) kesilir ve bu teknik ‘’açık sfinkterotomi’’ olarak adlandırılmaktadır.
b. Kapalı teknik: iç ve dış makat kası arasındaki deride (intersfinkterik alan) küçük bir kesi yapılarak bıçak (bistüri) ile intersfinkterik alana girilir ve bisturinin ucu iç makat kasına (internal anal sfinkter) doğru yönlendirilerek, cerrahın el yordamı ile iç makat kası (internal anal sfinkter) kesilir ve bu teknik ‘’kapalı sfinkterotomi’’ olarak adlandırılır.

Ameliyat sırasında, bazı cerrahlar çatlak olan bölümü de çıkartırken (fissürektomi) yada elektrokoter adı verilen aletle yakarken, bazıları çatlağı çıkartmazlar. Lateral internal sfinkterotomi ile birlikte çoğunlukla çatlağın çıkıntısı (hipertrofik papilla) ve derideki uzantısı (skin tag) da alınır. Makat çatlağı tedavisinde sfinkterotomi ameliyatı açık veya kapalı teknikle yapılır. Açık teknikte iç makat kası kesilir ve yara açık bırakılır, kapalı teknikte ise iç makat kası kesildikten sonra deriye dikiş atılır, ancak bu teknik bu kapalı alanda makat apsesi gelişme riski nedeniyle daha az tercih edilmektedir. Lateral internal sfinkterotomi ameliyatında teknik olarak en önemli nokta, makat dış kasının (eksternal anal sfinkter), bu girişim sırasında zarar görmemesidir. Lateral internal sfinkterotomi işlemi sırasında makat dış kasının (eksternal anal sfinkter) hasarlanması dışkı ve gaz tutamama sorununa rastlanır. Ayrıca, ameliyat sırasında makat bölgesine markain, bupivakain gibi bölgesel anestezik maddeler enjekte edilir ve böylelikle ameliyat sonrasında hastanın ağrısı belirgin şekilde azaltılmış olur ve böylelikle ağrı kesici ilaçların gereksiniminde belirgin azalma olmaktadır. Ameliyat akşamında hasta ayağa kaldırılır, oturma banyosu yaptırılır ve yemek verilir. Lateral internal sfinkterotomi sonrasında, hastalarda iki ay içinde % 90-92 oranında düzelme görülmektedir. Uzun dönemde ise, % 0-15 (ortalama % 5) nüks ve % 0-15 arasında dışkı ve gaz kaçırma komplikasyonu görülür. Ameliyat sonrası erken dönemde (ilk bir ay), tek başına lateral internal sfinkterotomi yapılan vakalarda % 30, fissürektomi (fissürün çıkartılması) ve lateral internal sfinkterotomi yapılan vakalarda % 40 oranında gaz ve dışkı kaçırma yada inkontinens görülebilir.

4. Basınç kontrollü sfinkterotomi: makat çatlağının nüksü için iç makat kasının yetersiz kesilmesi sorumlu olabilir. Buna karşın dış makat kasının bazı liflerinin kesilmesi, gaz ve dışkı kaçırma ile sonuçlanabilmektedir. Bu nedenle iç makat kasının ne az, ne de fazla kesilmesi, yada kararında kesilmesi çok önem arz eder. Bu amaçla, anal manometri adı verilen ve makat kaslarının basınçlarını ölçmeye yarayan cihaz yardımı ile makat basınçlarını kontrol ederek kademeli ve kontrollü sfinkterotomi yapılabilir. Bu sayede gaz ve dışkı kaçırma komplikasyonu riski çok büyük ölçüde ortadan kaldırılabilir.

5. Fissürektomi ve kaydırma (flep) tekniği: makat çatlağı, yırtığı veya fissürün olduğu alan cerrahi olarak çıkartıldıktan sonra bu çıkartılan alana çevre dokulardan kaydırma (flep) yapılarak doldurulur (anoplasti).

6. Lazerle fissürün yakılması: lazer ışınları ile ameliyathane koşullarında anal fissür veya makat çatlağı alanı yakılarak buharlaştırılır (vaporizasyon).

7. Radyofrekans (RF) ile sfinkterotomi: makat iç kası (internal anal sfinkter) radyofrekans (RF) ile kesilebilir.

Hasta ameliyat sonrasında ne kadar sürede iyileşir?
  • Makatta ağrı sıklıkla birkaç gün içinde ortadan kalkar.
  • Hasta ortalama 3-4 gün içinde işine geri dönebilir.
  • Tam iyileşme birkaç hafta içinde olur.
Makat çatlağı (anal fissür) ameliyatı sonrasında ne tür komplikasyonlar görülebilir?
1. Enfeksiyon: Makat çatlağı anal fissür ameliyatı sonrasında nadiren enfeksiyon görülür. Genelde % 1-2 oranında makat apsesi gelişebildiği bilinmektedir.
2. Gaz ve dışkı kaçırma: Gaz kaçırma, makat çatlağı ameliyatları sonrasında % 12-27 oranında görülürken, dışkı kaçırma veya hafif ıslatma (soiling) ise % 10-15 oranında görülür. Hastaların en çekindikleri komplikasyon doğal olarak budur, zira sosyal bir ortamda iken acilen tuvalete gitme gereksinimine neden olur. Ameliyatın bağırsak cerrahisi (kolorektal cerrahi) üzerine yoğunlaşan bir cerrah tarafından gerçekleştirilmesinin, sonuçları belirgin şekilde iyileştirdiği bilinmektedir.
3. Makat fistülü gelişimi: Ameliyat sırasında bağırsak yüzeyi (mukoza) açılması sonrasında makat fistülü (perianal fistül) gelişir ve hastaların % 1’inden azında görülür.
4. Makattan kanama: ameliyat bölgesinde bir morarma olması çok doğaldır, tedavi gerektirecek düzeyde bir kanama olması çok enderdir.
5. Makat çatlağının tekrarlaması: ameliyat sonrası tekrarlama veya nüks hastaların % 1-6’sında görülür. Makat çatlağı nüks eden hastaların yaklaşık % 50’sinde, Crohn hastalığı adı verilen iltihabi bağırsak hastalığı sorunu olduğu belirlenmiştir.

Makatta çatlak (anal fissür) tedavisini hangi mevsimde yaptırmak avantaj sağlayabilir?
Makatta çatlak veya anal fissür tedavisi sonrasında hekimler sıklıkla makat bölgesine pansuman amacı ile sıcak su içine oturma banyoları önerirler. Oturma banyosu küvet, leğen içinde yapılabilirken, bu amaçla geliştirilmiş gayet pratik klozet içine oturan özel plastik oturma küvetleri bulunmaktadır. Oturma banyosu yerine denizde tuzlu su ile banyo yapmak yara iyileşmesi açısından çok yararlıdır. Bu nedenle makat bölgesi ameliyatları sonrasında pratikte yaz ayında uygulanması halinde uzun süre denizde veya havuzda kalmak, hem hasta konforu, hemde yara iyileşmesi açısından katkı sağlar.

Makatta çatlak (anal fissür) tedavisi ve ameliyatı için hangi bölüme başvurmak gerekir?
Makatta çatlak veya makat yırtığı nedeni ile yapılan Botoks uygulamasını bu sorunun ameliyatlarını da gerçekleştiren Genel Cerrahi Uzmanları yapar. Yoğun olarak makat bölgesi hastalıkları ile uğraşan Genel Cerrahlar ise makat doktoru, makat cerrahı, proktolog, proktoloji uzmanı, koloproktolog veya kolorektal cerrah ve bu bölümde proktoloji, koloproktoloji veya kolorektal cerrahi olarak adlandırılır.

Makat çatlağı hastaları nasıl beslenmeli?
Makat çatlağı (anal fissür) hastalığında, hem hastalıktan korunmak ve hem de hastalığın alevlenme dönemlerinde rahat etmeleri açısından uygun bir diyetle beslenmeleri çok önemlidir. Makat çatlağı hastalarının yoğun şekilde dışkı yumuşatıcı (laksatif) ilaçlar kullandıkları gözlemlenmektedir. Dışkılama eyleminin rahat olabilmesi için, dışkı yumuşatıcı ilaçlar kullanmak yerine; günde 2 Lt civarında su tüketmek, bol lifli ve doğal bir beslenme şekli tercih edilmelidir. 20-50 yaş grubundaki kişilerin diyetlerindeki günlük lif miktarı, erkeklerde ortalama 40 gram ve kadınlarda 25 gram olmalıdır. Bazı besin düzensizliklerine neden olmamak için, diyetteki lif miktarının günde 50 gramı aşması önerilmez. Tahıl, bakliyat, soya fasulyesi, arpa, pirinç ve buğday, sebze ve meyvelerin dengeli şekilde alınması bağırsak hareketlerini arttırır ve kabızlık ile mücadelede çok yararlıdır.

Makat çatlağı hastaları için zararlı olan gıdalar
Baharatlı gıdalar (kırmızı biber, kara biber, pul biber, acı biber, izot vb.)
Kebaplar
Hamburger
Turşu
Pizza
Alkol
Çay ve kahve (aşırı tüketimi)
Turunçgiller (limon, mandalina, portakal, greyfurt)
Süt ürünleri (peynir, süt, ayran)
Ketçap
Çikolata

Makat çatlağı hastaları için yararlı olan gıdalar
Tahıllı gıdalar Meyveler
Kepek Elma (kabuklu)
Mısır Kayısı
Mısır gevreği (corn flakes, müsli) Muz
Pirinç Yabanmersini (çay üzümü)
  Kavun
Kuru yemiş Karpuz
Kuru üzüm Kiraz
Kuru kayısı Vişne
Kuru incir Üzüm
Kuru erik Şeftali
Fındık Armut
Ceviz Ananas
  Erik
Haşlanmış sebzeler Çilek
Lahana (beyaz, kara ve kırmızı) Ahududu (frambuaz, ağaç çileği)
Karnabahar  
Havuç Çiğ sebzeler
Yabani havuç (karakavza) Fasülye filizi
Patates (kabuklu) Kereviz
Ispanak Salatalık
Kuşkonmaz Kıvırcık salata
Kabak Mantar
Şalgam Soğan
Mısır (konserve) Yeşil biber
Brüksel lahanası Ispanak
  Domates
   
Baklagiller Ekmek
Bakla Tahıllı
Fasülye Yulaflı
Nohut Çavdarlı
Soya Kepekli
Mercimek Buğdaylı
Bezelye Beyaz
Keçi boynuzu  
Yalancı akasya  
Gülibrişim  

       
       
 

Anahtar Kelimeler: Makatta çatlak, anal fissür, makatta fissür, makat çatlağı, makat yırtığı, makatta yırtılma, anüs çatlağı, makatta ağrı, makatta kanama, makatta kaşıntı, makatta şişlik, makattan kan gelmesi, fissür ameliyatı, çatlak ameliyatı, dışkıda kan, gaitada kan, oturma banyosu, oturma küveti, basur, bağsur, mayasıl, babasıl, hemoroid, makat fistülü, perianal fistül, makat siğili, anal kondilom, kondiloma akuminata, makat apsesi, makat sarkması, rektal prolapsus, hipertrofik papilla, skin tag, sentinel pile, nitrogliserin krem, gliseril trinitrat, Botoks tedavisi, Botoks enjeksiyonu, anal dilatasyon, internal anal sfinkter, iç makat kası, lateral internal sfinkterotomi, eksternal anal sfinkter, dış makat kası, açık sfinkterotomi, kapalı sfinkterotomi, gaz kaçırma, dışkı kaçırma, inkontinens, soiling, Crohn hastalığı, fissür triadı, proktolog, kolorektal cerrah, makat doktoru, makat cerrahı, makat uzmanı, basur uzmanı, basur doktoru, proktoloji uzmanı, proktolog, koloproktolog, kolorektal cerrah, proktoloji, koloproktoloji, kolorektal cerrahi

Kaynaklar
1. Latif A, Ansar A, Butt MQ. Morbidity associated with treatment of chronic anal fissure. Pak J Med Sci 2013; 29 (5): 1230-1235.
2. Demirbaş S. Anal fissürün tedavisinde uygulama parametreleri. Kolon Rektum Hast Derg 2013; 24 :28-34.
3. Kaya B, Eriş C, Şimşek A. Lateral internal sfinkterotomi sonrası anal inkontinens gelişimi ve risk faktörleri. Kolon Rektum Hast Derg 2011; 21:1-7.
4. Zaghiyan KN, Fleshner P. Anal fissure. Clin Colon Rectal Surg 2011; 24 (1): 22-30.
5. Madalinski MH. Identifying the best therapy for chronic anal fissure. World J Gastrointest Pharmacol Ther 2011; 2 (2): 9-16.
6. Altomare DF, Binda GA, Canuti S, et al. The management of patients with primary chronic anal fissure: a position paper. Tech Coloproctol 2011; 15 (2): 135-141.
7. Herzig DO, Kim C, Lu KC. Anal fissure. Surg Clin N Am 2010; 90: 33-44.
8. Poh A, Tan KY, Seow-Choen F. Innovations in chronic anal fissure treatment: A systematic review. World J Gastrointest Surg 2010; 2 (7): 231-241.
9. Pujahari AK. Unilateral versus bilateral lateral internal sphincterotomy: a randomized controlled trial for chronic fissure in ano. Trop Gastroenterol 2010; 31 (1): 69-71.
10. Yucel T, Gonullu D, Oncu M, et al. Comparison of controlled-intermittent anal dilatation and lateral internal sphincterotomy in the treatment of chronic anal fissures: a prospective, randomized study. Int J Surg 2009; 7 (3): 228-231.
11. Renzi A, Izzo D, Di Sarno G, et al. Clinical, manometric, and ultrasonographic results of pneumatic balloon dilatation vs. lateral internal sphincterotomy for chronic anal fissure: a prospective, randomized, controlled trial. Dis Colon Rectum 2008; 51 (1): 121-127.
12. Mentes BB, Guner MK, Leventoglu S, et al. Fine-tuning of the extent of lateral internal sphincterotomy: spasm-controlled vs. up to the fissure apex. Dis Colon Rectum 2008; 51 (1): 128-133.
13. Siddique MI, Murshed KM, Majid MA. Comparative study of lateral internal sphincterotomy versus local 0.2% glyceryl trinitrate ointment for the treatment of chronic anal fissure. Bangladesh Med Res Counc Bull 2008; 34: 12-15.
14. Kang GS, Kim BS, Choi PS, et al. Evaluation of healing and complications after lateral internal sphincterotomy for chronic anal fissure: marginal suture of incision vs. open left incision: prospective, randomized, controlled study. Dis Colon Rectum 2008; 51: 329-333.
15. Bhardwaj R, Parker MC. Modern perspectives in the treatment of chronic anal fissures. Ann R Coll Surg Engl 2007; 89: 472-478.
16. Brown CJ, Dubreuil D, Santoro L, et al. Lateral internal sphincterotomy is superior to topical nitroglycerin for healing chronic anal fissure and does not compromise long-term fecal continence: six-year follow-up of a multicenter, randomized, controlled trial. Dis Colon Rectum 2007; 50: 442-448.
17. Elsebae MM. A study of fecal incontinence in patients with chronic anal fissure: prospective, randomized, controlled trial of the extent of internal anal sphincter division during lateral sphincterotomy. World J Surg 2007; 31: 2052-2057.
18. Katsinelos P, Papaziogas B, Koutelidakis I, et al. Topical 0.5% nifedipine vs. lateral internal sphincterotomy for the treatment of chronic anal fissure: long-term follow-up. Int J Colorectal Dis 2006; 21: 179-183.
19. Mentes BB, Tezcaner T, Yilmaz U, et al. Results of lateral internal sphincterotomy for chronic anal fissure with particular reference to quality of life. Dis Colon Rectum 2006; 49: 1045-1051.
20. Alper D, Ram E, Stein GY, et al. Resting anal pressure following hemorrhoidectomy and lateral sphincterotomy. Dis Colon Rectum 2005; 48 (11): 2080-2084.
21. Rotholtz NA, Bun M, Mauri MV, et al. Long term assessment of fecal incontinence after lateral internal sphincterotomy. Tech Coloproctol 2005; 9: 115-118.
22. Ho KS, Ho YH. Randomized clinical trial comparing oral nifedipine with lateral anal sphincterotomy and tailored sphincterotomy in the treatment of chronic anal fissure. Br J Surg 2005; 92: 403-408.
23. Cho DY. Controlled lateral sphincterotomy for chronic anal fissure. Dis Colon Rectum 2005; 48 (5):1037-1041.
24. Iswariah H, Stephens J, Rieger N, et al. Randomized prospective controlled trial of lateral internal sphincterotomy versus injection of botulinum toxin for the treatment of idiopathic fissure in ano. ANZ J Surg 2005; 75: 553-555.
25. Ram E, Alper D, Stein GY, et al. Internal anal sphincter function following lateral internal sphincterotomy for anal fissure. Ann Surg 2005; 242: 208-211.
26. Casillas S, Hull TL, Zutshi M, et al. Incontinence after a lateral internal sphincterotomy: are we underestimating it? Dis Colon Rectum 2005; 48: 1193-1199.
27. Ortiz H, Marzo J, Armendariz P, et al. Quality of life assessment in patients with chronic anal fissure after lateral internal sphincterotomy. Br J Surg 2005; 92: 881-885.
28. Singh M, Sharma A, Gardiner A, et al. Early results of a rotational flap to treat chronic anal fissures. Int J Colorectal Dis 2005; 20: 339-342.
29. Sánchez Romero A, Arroyo Sebastián A, Pérez Vicente F, et al. Open lateral internal anal sphincterotomy under local anesthesia as the gold standard in the treatment of chronic anal fissures. A prospective clinical and manometric study. Rev Esp Enferm Dig 2004; 96: 856-863.
30. Hyman N. Incontinence after lateral internal sphincterotomy: a prospective study and quality of life assessment. Dis Colon Rectum 2004; 47: 35-38.
31. Cho D-Y. Controlled lateral sphincterotomy for chronic anal fissure. Dis Colon Rectum 2004;48:1037-1041.
32. Mentes BB, Irkorucu O, Akin M, at al. Comparison of botulinum toxin injection and lateral internal sphincterotomy for the treatment of chronic anal fissure. Dis Colon Rectum 2003; 46: 232-237.
33. Hajdarević B, Bevanda M, Mimica M. Results of treatment of anorectal diseases over a 2-year period. Med Arh 2003; 57(3 Suppl 1):11-14.
34. Garner JP, McFall M, Edwards DP. The medical and surgical management of chronic anal fissure. J R Army Med Corps 2002; 148: 230-235.
35. Lubowski DZ. Anal fissures. Aust Fam Physician 2000; 29: 839-844.
36. Pescatori M. Soiling and recurrence after internal sphincterotomy for anal fissure. Dis Colon Rectum 1999;42:687-688.
37. Lund JN, Scholefield JH. Internal sphincter spasm in anal fissure. Br J Surg 1997; 84: 1723-1724.
38. Janicke DM, Pundt MR. Anorectal disorders. Emerg Med Clin North Am 1996; 14 (4): 757-788.
39. Leong AF, Seow-Choen F. Lateral sphincterotomy compared with anal advancement flap for chronic anal fissure. Dis Colon Rectum 1995; 38: 69-71.
40. McNamara MJ, Percy JP, Fielding IR. A manometric study of anal fissure treated by subcutaneous lateral internal sphincterotomy. Ann Surg 1990; 211 (2): 235-238.
41. Jensen SL. Diet and other risk factors for fissure-in-ano. Prospective case control study. Dis Colon Rectum 1988; 31: 770-773.
42. Gibbons CP, Read NW. Anal hypertonia in fissures: cause or effect? Br J Surg 1986; 73: 443-445.
43. Keighley MR, Greca F, Nevah E, et al. Treatment of anal fissure by lateral subcutaneous sphincterotomy should be under general anaesthesia. Br J Surg 1981; 68 (6): 400-401.
44. www.tavilogluproktoloji.com
45. www.tkrcd.org.tr
46. www.makattacatlak.com
47. www.hemoroiduzmani.com
48. www.hemoroidbilgisi.com
49. www.genelcerrah.com
50. www.fascrs.org
51. www.medicinenet.com
52. www.mayoclinic.com
53. www.emedicine.medscape.com
54. www.emedicinehealth.com
55. www.barsakcerrahisi.com

Foruma gitmek için tıklayınız. Geri

Uzmanlık Alanları:
Genel Cerrahi
Kolorektal Cerrahi
Laparoskopik Cerrahi
Kanser Cerrahisi
Robotik Cerrahi
Endoskopi
Meme Hastalıkları