Özel Sekreter ve Randevu: (0212) 219 84 84 / (0530) 326 06 96
       

Makattan Kanama   

Video'yu izlemek için tıklayınız. Foruma gitmek için tıklayınız.
İlgili Videolar
Makattan kanama ne sıklıkta olur?
Makattan kanama, veya alt sindirim sistemi kanaması, sindirim sistemi kanamalarının % 20-30’unu oluşturur. Hastane yatış nedenlerinin % 1'ini oluşturur ve her 100,000 nüfusta 20-30 kişide görülürler. Amerikan çalışmalarında, hasta başı tedavi maliyeti ise 10.000-15.000 $ civarında hesaplanmıştır.

Makattan kanamanın belirtileri nelerdir?
  • Makattan damlama şeklinde kan gelmesi, sızıntı şeklinde kanama, tuvalet kağıdında kan belirlenmesi ve aktif kırmızı renkli kanama şeklinde olabilir.
  • Yaşlı ve kalp hastalığı olan hastalar makattan kanama nedeniyle kolaylıkla şoka girebilirler.
  • Bağırsağın divertiküler hastalığı ve anjiodisplazi gibi sorunların kadınlarda daha sık olması nedeniyle alt sindirim sistemi kanaması kadınlarda daha sık görülür.
  • Kalın bağırsağın makata yakın olan sol bölümünden kaynaklanan kanamalar açık ve parlak kırmızı renkli iken (hematoşezi), başlangıç bölümü olan kalın bağırsağın sağ yarısından kaynaklanan kanamalar bordo renk alır ve sıklıkla kansızlık ile belirti verirler. Mide ile onikiparmak bağırsağından kaynaklanan kanamalar ise siyah renkli (melena) görülürler.
Makattan kanama ne sorun yaratır?
Uzun dönemde küçük miktarlarda olursa veya bol miktarda ani kan gelirse, hastada kansızlık oluşturabilir ve halsizlik, bitkinlik ve nefes zorluğu gibi yakınmalara neden olabilirler. Özellikle, şiddetli olan makattan kanama vakaları sonrasında özellikle 65 yaş üzerindeki hastalarda % 10-20 oranında hastanın yaşamını yitirme riski mevcuttur.

Makattan kanama hangi nedenlerle olur? Makattan kanama ile yaş ilişkisi nasıldır? Basur (hemoroid) kanamaları
50 yaş altındaki kişilerde en sık makattan kanama nedeni basur veya hemoroidlerdir. Hamilelik, sürekli kabızlık ve yanlış tuvalet alışkanlıkları nedeniyle 50 yaş civarındaki her iki kişiden birinde görülen basur veya hemoroid, makat bölgesindeki bağ doku, kas ve damar içeren yastıkçıkların sarkması olarak tanımlanır. Tuvalet kağıdında, tuvaletin haznesinde veya dışkı üzerinde parlak kırmızı renkli kan ve dışkılamada ağrı olabilir. Makattan kanamanın en sık görülen nedeni hemoroiddir.

Bağırsağın divertiküler hastalığına bağlı kanamalar
  • Hastanın genel durumunu bozmayan kanamaların % 30-50’sinden sorumludur. İltihaplanma (divertikülit) dışında, karın ağrısına neden olmazlar ve divertikülit varlığında kanama çok nadiren olur.
  • Hastaların % 70-80’inde şiddetli kanama olmaz ve % 25’inde ise tekrar kanama meydana gelir.
  • Kalın bağırsak divertiküllerinin % 75’i kalın bağırsağın sol yarısında yer alır.
  • Divertikül kanamalarının % 50-90 nedeni ise kalın bağırsağın sağ yarısında yer alan divertiküllerdir.
  • Aspirin, kan sulandırıcı ve ağrı kesici ilaçlar, kanama riskini arttırırlar.
Bağırsak poliplerine bağlı kanamalar
Geniş serilerin incelenmesi sonucunda bağırsağın divertiküler hastalığının ardından % 20 sıklıkta kalın bağırsak polipleri ve kanserleri görülen nedenlerdir. Ayrıca, poliplerin alınması (polipektomi) işleminden sonra % 0.1-3 oranında kanama görülebilir.

Bağırsak kanserine bağlı olan kanamalar
Kanser 50 yaşın üzerindeki hastalardaki makattan kanama nedenlerinin % 10’undan sorumludur. Sıklıkla parlak kırmızı renkli kanama ile kendini belli eder. Belirtileri: dışkıda kan (parlak kırmızı veya koyu siyah) görülmesi, bağırsak alışkanlıklarında değişiklik; bir haftadan uzun süren kabızlık, ishal, dışkı çapının incelmesi, dışkının tam olarak boşalamama hissi, karın ağrıları, nedeni açıklanamayan kansızlık ve yorgunluk hissi ve nedeni olmayan kilo kaybıdır. Bağırsak kanserine bağlı olan kanamaların sadece % 2-3'nde katran renkli dışkı (melena) olur.

Makattan kanama nedenleri arasında kanser görülme oranı nedir?

Robertson ve ark. 2005 yılında makattan kanaması olan 604 hastada bağırsak kanseri belirlenme oranı % 3.6 olmuştur. Benzer şekilde Ellis ve Thompson’un 319 hasta üzerindeki çalışmasında, 34 yaş üzeri makattan kanama nedeni ile doktora başvuru oranının 15 / 1,000 olduğu ve bağırsak kanseri belirlenme oranı % 3.4 olmuştur.

Anjiodisplazi kanamaları
  • Küçük damar bozukluklarına bağlı kanamalardır, hastanın genel durumunu bozmayan kanamaların % 20-30’undan sorumludur.
  • Sindirim sisteminde en sık olarak görülen damar anomalisidir.
  • Yaşlı hastalarda görülürler ve 65 yaş üzerinde görülen alt sindirim sistemi kanamaları içinde birinci sırada yer alırlar.
  • Karın ağrısına neden olmazlar.
  • Tedavi edilmezlerse % 80 oranında tekrarlar.
  • Tedavisinde kolonoskopi ile yapılan endoskopik Argon plazma koagülasyon, yani ‘Argon lazer ile damarın yakılması işlemi’ gayet etkilidir.
Makat çatlağı (anal fissür) kanamaları
Makatta çatlak yada tıbbi ifadesi ile ‘anal fissür’ anüs (makat) bölgesini örten deride ağrı, kanama ve kaşıntıya yol açan küçük bir yırtık veya çatlaktır.

Makat fistülü (anorektal fistül) kanamaları
Makat fistülleri (anorektal fistül), makat derisi ile bağırsak arasında olan tünel şeklinde bir irtibattır ve nadiren makat fistüllerine bağlı olarak makattan kanama görülebilir.

Enfeksiyonlu kolite bağlı alt sindirim sistemi kanamaları
Sıklıkla tifo (Salmonella), dizanteri (Shigella) ve Escherichia coli bakterileri kalın bağırsak iltihabı ve kanamasına neden olur. Ani gelişen kanlı ishal, mide bulantısı, kusma, baş ağrısı, karın krampları, dışkılama hissi (tenezm), düşük ateş ve yorgunluk olabilir. Bu ishalin nedeni gıda zehirlenmesi de olabilir.

İltihabi bağırsak hastalığı kolitine bağlı alt sindirim sistemi kanamaları
Ülseratif kolit ve Crohn hastalığına bağlı olarak alt sindirim sistemi kanamaları gelişebilir. Ülseratif kolit hastalarında makattan kan gelmesi % 50 ve Crohn hastalarında % 2 oranında görülür. Kanlı ishal, kramp şeklinde karın ağrısı, kilo kaybı ve ateş gibi belirtiler verir.

İskemik kolit kanamaları
Özellikle, yaşlı hastalarda kalın bağırsağın tüm bölümlerinde görülebilir. Ancak, ağırlıklı olarak, makata yakın olan kalın bağırsağın sol kısmını besleyen damarlarda oluşan tıkanıklık nedeniyle iyi kanlanmayan bağırsak bölümlerinde oluşan kanamalara ‘iskemik kolit’ kanamaları adı verilir. Enfeksiyonlu kolitte olduğu gibi, karın ağrısı, tansiyon düşüklüğü ve kanlı ishal görülür. Genellikle, kendiliğinden düzelir, ancak tedavi edilmezse, kanlı ishal sıklıkla tekrarlar. Sıklık olarak, 100.000 nüfusta 5-45 kişide görülür. Hastaların büyük çoğunluğu 65 yaşın üzerinde olup, ritim bozukluğu (aritmi), trombofili (kandaki trombositlerin bozukluğu) gibi sorunları mevcuttur.

Radyasyon koliti kanamaları
Işın tedavisi (radyoterapi) görmekte olan hastalarda beliren alt sindirim sistemi kanamalardır. Radyasyonun bağırsakta yaratmış olduğu hasara bağlı olarak gelişirler. Işın tedavisi sırasında da olabilirken, genelde tedaviden sonraki 9-15 ay içinde görülürler. Damar kireçlenmesi (ateroskleroz) olan ve kemoterapi alan hastalarda daha sık olarak görülür.

Damar hastalıklarına bağlı kanamalar
Poliarteritis nodoza (PAN), Wegener granülamotozisi gibi damarları ilgilendiren bozukluklarda nadiren alt sindirim sistemi kanamaları görülür. Ayrıca, karın şah damarına (abdominal aorta) yama (greft) konulmuş hastalarda greft ile ince bağırsak veya kalın bağırsak arasında ilişki (aorto-duodenal veya aorto-kolik fistül) olabilir ve buna bağlı şiddetli kanamalar olabilir. Bu kanamalar greft ameliyatından 10-20 yıl sonra bile görülebilir.

Aspirin, kan sulandırıcı ilaç ve ağrı kesici ilaçlara bağlı olan kanamalar
Kan sulandırıcı ilaçlar, aspirin ve ağrı kesici ilaçların düşük dozlarda verilmesine rağmen bile yaşlı hastalarda bağırsakta oluşan hasar veya altta yatan bir sorunu ortaya çıkarmalarına bağlı olarak alt sindirim sistemi kanamaları görülebilir.

HİV virüsüne bağlı olan kanamalar
HİV virüsü taşıyıcılarında sitomegalovirüs koliti adı verilen bağırsak hasarı olur ve bu nedenle makattan kanama görülür. Ayrıca, HİV taşıyıcılarında sık görülen basur (hemoroid) ve makat çatlaklarından da (anal fissür) kanamalar olabilir.

Makattan kanaması olan bir kişinin ne yapması gerekir?
Makattan kanama durumunda, hastalarımızın büyük bir çoğunluğu başlıca utanma duygusu nedeniyle, ya bir yakınından bilgi almakta, ya da bir eczaneye başvurarak gelişigüzel ilaç almayı tercih etmektedirler. Bu durum, tanıda gecikmeye sebep olmakta ve altta yatan hastalığın çoğu zaman ilerlemesine neden olmaktadır. Bu nedenle makattan kanama varlığında; doğru davranış, konunun uzmanı olan bir Genel Cerraha (kolorektal cerrah) başvurmak olmalıdır.

Şiddetli makattan kanaması olan bir hastada doktorların yaklaşımı nasıl olur?
  • Hastanın detaylı muayenesini takiben, kanamanın şiddeti anlaşılmaya çalışılır ve şiddetli olması halinde mide veya onikiparmak bağırsağından yani üst sindirim sisteminden gelip gelmediği anlaşılmaya çalışılır. Alt sindirim sistemi kanamalarının % 10’unun, üst sindirim sistemi kaynaklı olduğu bilinmektedir.
  • Bunun ardından, hastanın tansiyonu ve kan sayımı araştırılır ve bu değerlerde bir sorun görülmezse, kanamanın kaynağı anlaşılmaya çalışılır. Sıklıkla, hastaya serum ve bazen kan verilir.
  • Kanama kaynağının araştırılması: kolonoskopi (tanı değeri p-85), sintigrafi (tanı değeri % 40-95), anjiografi (tanı değeri % 40-85), bilgisayarlı tomografi ile anjiografi (BT anjiografi- tanı değeri % 45-92), enteroskopi (ince bağırsak endoskopisi), çift balon enteroskopi (tanı değeri % 55-65) veya kapsül endoskopisi (tanı değeri % 55-65) ile anlaşılabilir. Kanama yeri % 75 oranında kalın bağırsak, % 10 oranında mide ve onikiparmak bağırsağı (duodenum), % 10 oranında ince bağırsaktır ve % 5 oranında ise bilinmemektedir. Bu durumda olguların % 20'sinde endoskopik enjeksiyon (skleroterapi), yakma (koagülasyon, argon, heater probe) veya klipleme gibi girişimlerde kanama % 70-80 oranında durdurulabilir.
  • Kolonoskopinin; bağırsak hazırlığı gerektirmesi, deneyime gereksinim duyulması, bağırsağı delme riskinin olması ve düşük oranda olsa bile sakinleştiriciye bağlı hayati risk olması gibi eksiklikleri vardır. Anjiografi ise aktif kanama varlığında yararlıdır, ancak % 10 gibi pıhtı oluşumu (trombo-emboli) ve böbrek yetersizliği gibi komplikasyon olasılığı vardır.
  • Şiddetli kanamalarda, atar damar içine kanayan damarı durdurmak için Vazopressin verilebilir veya anjiografi yapılarak kanamayı durdurmak için pıhtı oluşturucu cisimler ile kanayan damar tıkanabilir (embolizasyon). Bu embolizasyon girişimine bağlı olarak bağırsağın o bölümünün atar damarı tıkandığından bağırsakta gangren (çürüme) meydana geliyorken, günümüzde bu sorun küçük atardamarların tıkanabilmesi ile aşılmıştır.
  • Tüm bu olanaklara rağmen şiddetli alt sindirim sistemi kanaması olan hastaların % 10-25’inde ameliyatla kalın bağırsağın belirli bir bölümünün alınması gerekebilir.
Anahtar kelimeler: makattan kanama, hematoşezi, melena, aktif kanama, bağırsağın divertiküler hastalığı, anjiodisplazi, alt sindirim sistemi, makattan kan gelmesi, mide kanaması, barsak kanaması, bağırsak kanaması, basur, hemoroid, bağırsağın divertiküler hastalığı, kolon divertikülü, divertikülit, divertikülozis koli, divertikül kanaması, bağırsak polibi, kolonda polip, polipektomi, bağırsak kanseri, kolon kanseri, rektum kanseri, barsak ca, rektum ca, anjiodisplazi, makat çatlağı, anal fissür, makat fistülü, anorektal fistül, enfeksiyonlu kolit, iltihabi bağırsak hastalığı, iskemik kolit, radyasyon koliti, Argon plazma koagülasyon, kolonoskopi, tifo Salmonella, dizanteri, Shigella, kanlı ishal, tenezm, Ülseratif kolit, Crohn hastalığı, poliarteritis nodoza, PAN, Wegener granülamotozisi, aorto-duodenal fistül, aorto-kolik fistül, HİV, sintigrafi, anjiografi, enteroskopi, kapsül endoskopisi, skleroterapi, koagülasyon, Vazopressin

Kaynaklar
1. Högberg C, Karling P, Rutegård J, et al. Immunochemical faecal occult blood tests in primary care and the risk of delay in the diagnosis of colorectal cancer. Scand J Prim Health Care 2013; 31 (4): 209-214.
2. Myers EA, Feingold DL, Forde KA, et al. Colorectal cancer in patients under 50 years of age: a retrospective analysis of two institutions' experience. World J Gastroenterol 2013; 19 (34): 5651-5657.
3. Böler DE, Baca B, Uras C. Laparoscopic resection of colonic lipomas: When and why? Am J Case Rep 2013; 14: 270-275.
4. Mekaroonkamol P, Chaput KJ, Chae YK, et al. Repeat colonoscopy's value in gastrointestinal bleeding. World J Gastrointest Endosc 2013; 5 (2): 56-61.
5. Shafaghi A, Askari K, Ashoobi MT, et al. Adenosquamous carcinoma of the sigmoid colon: a case report and review of literature. Int J Clin Exp Med 2013; 6 (5): 390-392.
6. Arai H, Kobayashi T, Takizawa D, et al. Transileocolic vein obliteration for bleeding rectal varices with portal thrombus. Case Rep Gastroenterol 2013; 7 (1): 75-81.
7. Jacques J, Projetti F, Legros R, et al. Obscure bleeding colonic duplication responds to proton pump inhibitor therapy. World J Gastroenterol 2013; 19 (35): 5940-5942.
8. Zhou FR, Huang LY, Wu CR. Endoscopic mucosal resection for rectal carcinoids under micro-probe ultrasound guidance. World J Gastroenterol 2013; 19 (16): 2555-2559.
9. Ben-Ishay O, Peled Z, Othman A, et al. Clinical presentation predicts the outcome of patients with colon cancer. World J Gastrointest Surg 2013; 5 (4): 104-109.
10. Eddi R, Depasquale JR. Radiofrequency ablation for the treatment of radiation proctitis: a case report and review of literature. Therap Adv Gastroenterol 2013; 6 (1): 69-76.
11. Jiang ZX, Zhang SJ, Peng WJ, et al. Rectal gastrointestinal stromal tumors: imaging features with clinical and pathological correlation. World J Gastroenterol 2013; 19 (20): 3108-3116.
12. Azzam N, Aljebreen AM, Alharbi O, et al. Prevalence and clinical features of colonic diverticulosis in a Middle Eastern population. World J Gastrointest Endosc 2013; 5 (8): 391-397.
13. Rosado-Dawid NZ, Torres-León JM, Portales-Nuñez ME, et al. Ischemic colitis due to vigorous physical exercise. Rev Esp Enferm Dig 2013; 105 (1): 48-50.
14. Moawad NS, Caplin A. Diagnosis, management, and long-term outcomes of rectovaginal endometriosis. Int J Womens Health 2013; 5: 753-763.
15. Sood R, Chilkunda D, Brittenden J, et al. Chronic haematochezia caused by diffuse cavernous haemangioma of the rectum. J Gastrointestin Liver Dis 2013; 22 (1): 10.
16. Oulmaati A, Hays S, Ben Said M, et al. Risk factors of mild rectal bleeding in very low birth weight infants: a case control study. BMC Pediatr 2013 Nov 27;13:196. doi: 10.1186/1471-2431-13-196.
17. Pedersen AF, Hansen RP, Vedsted P. Patient delay in colorectal cancer patients: associations with rectal bleeding and thoughts about cancer. PLoS One 2013 Jul 22;8(7):e69700. doi: 10.1371/journal.pone.0069700. Print 2013.
18. Sharma M, Rai P, Bansal R. EUS-assisted evaluation of rectal varices before banding. Gastroenterol Res Pract 2013; 2013: 619187. doi: 10.1155/2013/619187. Epub 2013 May 27.
19. Yokoyama K, Kobayashi K, Mukae M, et al. Clinical study of the relation between mucosal healing and long-term outcomes in ulcerative colitis. Gastroenterol Res Pract 2013; 2013: 192794. doi: 10.1155/2013/192794. Epub 2013 May 9.
20. Raphaeli T, Menon R. Current treatment of lower gastrointestinal hemorrhage. Clin Colon Rectal Surg 2012; 25 (4): 219-227.
21. Xinias I, Mavroudi A, Fotoulaki M, et al. Wireless capsule endoscopy detects Meckel's diverticulum in a child with unexplained intestinal blood loss. Case Rep Gastroenterol 2012; 6 (3): 650-659.
22. Kamocki Z, Wilamowski R, Reszeć J, et al. Angiosarcoma of the large intestine - a case report. Contemp Oncol (Pozn) 2012; 16 (6): 590-592.
23. Kim M, Song HJ, Kim S, et al. Massive life-threatening lower gastrointestinal hemorrhage caused by an internal hemorrhoid in a patient receiving antiplatelet therapy: a case report. Korean J Gastroenterol 2012; 60 (4): 253-257.
24. Kim HH, Kim JH, Kim SE, et al. Rectal dieulafoy lesion managed by hemostatic clips. J Clin Med Res 2012; 4 (6): 439-441.
25. Parray FQ, Wani ML, Malik AA, et al. Ulcerative colitis: a challenge to surgeons. Int J Prev Med 2012; 3 (11): 749-763.
26. Washington C, Carmichael JC. Management of ischemic colitis. Clin Colon Rectal Surg 2012; 25 (4): 228-235.
27. Sayki Arslan M, Ekiz F, Yilmaz G, et al. Ganglioneuromatous polyposis of the colon in a patient with multiple adenomatous polyps. Turk J Gastroenterol 2012; 23 (6): 780-783.
28. Arora G, Mannalithara A, Mithal A, et al. Concurrent conditions in patients with chronic constipation: a population-based study. PLoS One 2012; 7 (10): e42910.
29. Yoo S. GI-Associated hemangiomas and vascular malformations. Clin Colon Rectal Surg 2011; 24 (3): 193-200. 30. Poggio JL. Premalignant lesions of the anal canal and squamous cell carcinoma of the anal canal. Clin Colon Rectal Surg 2011; 24 (3): 177-192.
31. Cerdán-Santacruz C, Cano-Valderrama O, Cárdenas-Crespo S, et al. Colorectal cancer and its delayed diagnosis: have we improved in the past 25 years? Rev Esp Enferm Dig 2011; 103 (9): 458-463.
32. Hashim SM, Fah TS, Omar K, et al. Knowledge of colorectal cancer among patients presenting with rectal bleeding and its association with delay in seeking medical advice. Asian Pac J Cancer Prev 2011; 12 (8): 2007-2011.
33. Yagnik VD. Massive rectal bleeding: rare presentation of circumferential solitary rectal ulcer syndrome. Saudi J Gastroenterol 2011; 17 (4): 298.
34. Chung KS, Gao JP. Massive lower gastrointestinal bleeding from the appendix. Gut Liver 2011; 5 (2): 234-237.
35. Mounsey AL, Halladay J, Sadiq TS. Hemorrhoids. Am Fam Physician 2011; 84 (2): 204-210.
36. Whitlow CB. Endoscopic treatment for lower gastrointestinal bleeding. Clin Colon Rectal Surg 2010; 23 (1): 31-36.
37. Strong SA. Management of acute colitis and toxic megacolon. Clin Colon Rectal Surg 2010; 23 (4): 274-284.
38. Robertson R, Campbell C, Weller DP et al. Predicting colorectal cancer risk in patients with rectal bleeding. Br J Gen Pract 2006; 56 (531): 763-767.
39. Strate LL. Lower GI bleeding: epidemiology and diagnosis. Gastroenterol Clin North Am 2005; 34 (4): 643-664.
40. Hoedema RE, Luchtefeld MA. The management of lower 53 gastrointestinal hemorrhage. Dis Colon Rectum 2005; 48 (11): 2010-2024.
41. Davila RE, Rajan E, Adler DG, et al; Standards of Practice Committee. ASGE Guideline: the role of endoscopy in the patient with lower-GI bleeding. Gastrointest Endosc 2005; 62 (5): 656-660.
42. Ellis BG, Thompson MR. Factors identifying higher risk rectal bleeding in general practice. Br J Gen Pract 2005; 55 (521): 949-955.
43. www.tavilogluproktoloji.com
44. www.hemoroiduzmani.com
45. www.hemoroidnedir.tv
46. www.makattacatlak.com 
47. www.genelcerrah.com
48. www.makatkanamasi.com
49. www.fascrs.org 
50. www.medicinenet.com
51. www.mayoclinic.com 
52. www.emedicine.medscape.com
53. www.emedicinehealth.com 
54. www.barsakcerrahisi.com 
55. www.tkrcd.org.tr


Foruma gitmek için tıklayınız. Geri

Uzmanlık Alanları:
Genel Cerrahi
Kolorektal Cerrahi
Laparoskopik Cerrahi
Kanser Cerrahisi
Robotik Cerrahi
Endoskopi
Meme Hastalıkları