Rektal prolapsus (makat sarkması) nedir?
Kalın bağırsağın makata yakın olan son bölümü yani rektum’un makattan dışarı sarkması veya fıtıklaşmasına ‘rektal prolapsus’ denir. Makat dışkı tutma kasının zayıflaması sonucunda dışkı veya mukus adı verilen sümüksü sıvının gelmesi söz konusu olabilir. Her iki cinste de olabilmekle birlikte kadınlarda daha sıktır.

Rektal prolapsus (makat sarkması) neden olur?

• Yaşam boyu alışkanlık haline gelen uzun süreli ıkınma alışkanlığı
• Kadınlarda doğumlardan sonra
• Nadiren kalıtımsal bir eğilim olabilir.
• Yaşla birlikte bağların ve dışkı tutma kasının gevşemesi
• Çatı kemiği tabanının bozukluğu (pelvik taban disfonksiyonu) durumunda idrar kaçırma (üriner inkontinens)
• Omurilik yaralanmalarında

Rektal prolapsus (makat sarkması) ile hemoroid (basur) aynı durum mudur?
Kanama ve makattan sarkma gibi belirtiler hem hemoroid (basur) ve hem de rektal prolapsus da aynıdır. Rektal prolapsus durumunda bağırsağın daha üst bir bölümü dışarı çıkarken, hemoroid hastalığında bağırsağın makata çok yakın olan bir bölümü dışarı fıtıklaşır.

Rektal prolapsus (makat sarkması) tanısı nasıl konulur?

• Bu konuda uzman bir hekim hastanın sorgulamasını yaparken ve muayene sırasında çoğunlukla rektal prolapsus (makat sarkması) tanısını koyabilir.
• Bazen iç veya gizli rektal prolapsus (makat sarkması) durumlarında radyolojik bir inceleme tekniği olan video-defekografi yararlı olur. Bu görüntüleme yönteminde bağırsak hareketleri sırasında çeşitli görüntüler alınarak gizli makat sarkmaları görüntülenebilir.
• Makat etrafındaki kasların fonksiyonunu araştırmak için anorektal manometri çok yararlı bir araştırma yöntemidir.

Rektal prolapsus (makat sarkması) nasıl tedavi edilir?

• Rektal prolapsus (makat sarkması) uzun süren bir kabızlık sonrasında meydana gelmesine karşın, kabızlık düzeltilse bile sarkma durumu gerilemez. Bu durumun ameliyatla düzeltilmesi gerekir.
• Ameliyat karın içinden veya makat içinden yapılabilir.
• Karın içinden yapılan girişimde günümüzde seçkin yaklaşım laparoskopik veya robotik cerrahi ile onarımdır

Rektal prolapsus (makat sarkması) tedavisi ne kadar başarılıdır?
Uygun girişim uygulandığında hastaların büyük bir bölümü bundan yarar görür.
Başarıda dışkı tutma kasının durumu, sarkmanın iç veya dış olması önemlidir. Ameliyat sonrasında dışkı tutma kasının tekrar eski gücüne kavuşması 1 yıl kadar bir süre alabilir.

Anahtar kelimeler: rektal prolapsus, makat sarkması, kabızlık, defekografi, pelvik taban disfonksiyonu, hemoroid, basur, anorektal manometri, rektopeksi