Hangi tür yakınmalar gastrit veya ülser habercisi olabilir?
Midenizde şişkinlik, yemeklerden sonra ağrı, ekşime, yanma, geğirme gibi yakınmalarınız varsa yemek borusu, mide veya oniki parmak barsağınızı ilgilendiren bir sorun ile karşı karşıyasınız demektir. Bu nedenle bu konunun uzmanı olan bir hekime müracaat etmenizde fayda vardır.

Gastrit veya ülser araştırması nasıl yapılır?
Bu yöndeki araştırmalar ağızdan kireç görünümünde bir ilacın içilmesi şeklinde çekilen bir mide röntgeni veya gastroskopi ile yapılır. Bu hastalıklara çok büyük bir oranda Helikobakter pylori adlı bir bakterinin yol açtığı bilinmektedir. Bu bakterinin uzun bir dönem vücutta varlığının mide hücrelerinin yapısında bozulma yaptığı gösterilmiş ve çok düşük bir oranda da mide kanserine neden olabildiği bilinmektedir. Bu nedenle bakterinin endoskopi sırasında alınan biopsi ile patolojik olarakgösterilmesi, ya da kan testi, dışkı testi veya nefes testi’nde gösterilmesi gerekmektedir. Bu testler içinde en ideal olanı patolojik tanıdır. Bakteri varlığı durumunda antibiyotik ve bazı ülser ilaçları ile tedavi uygulanmaktadır. 

Gastroskopi nedir?
Gastroskopi özel bir maddeden yapılmış, hortum şeklinde ışıklı bir alet (endoskop veya gastroskop) yardımı ile yemek borusu, mide ve onikiparmak barsağının  incelenmesi işlemine verilen addır. Bu işlem sırasında, gerekiyorsa iç organların fotoğraflarının alınması mümkündür.

Gastroskopi için bir hazırlık gerekir mi?
Bu tetkik aç karnına (ortalama 8 saatlik bir açlık), yani gece yarısından sonra hiçbir şekilde su veya gıda almadan yapılmaktadır. İşlemin tamamı 5-10 dakika gibi bir süre almaktadır. Bu sayede bu organların: ülser, tümör, varis, mide fıtığı, divertikül, polip vb. rahatsızlıklarının tanısı konulmakta ve gerekiyorsa biopsi (parça) alınabilmekte ve polip gibi selim urlar çıkartılabilmektedir.

Gastroskopi tetkiki nasıl yapılır?
Bu işlem, boğazınızın ağrı ve rahatsızlık duymaması için bir sprey yada bir jelle uyuşturulması ve/ veya sakinleştirici bir ilacın damardan verilmesi ile yapılmaktadır. Bu nedenle her konuda olduğu gibi, son teknolojik imkanlarla, endoskopik tetkik artık hastalar için sıkıntılı bir araştırma yöntemi olmaktan çıkmıştır. Bu şekilde 5-10 dakikalık bir süre içinde mevcut olabilecek hastalığınızın tanısı % 100’e yakın bir oranda konulacaktır.

Gastroskopi ile tedavi yapılabilir mi?
Evet bu yöntemle mide kanamalarında, kanayan bir ülserin yakılması veya varislerin bağlanması, yemek borusu tümörlerinde stent adı verilen genişletici boruların yerleştirilmesi mümkün olabilmektedir. Ancak, bu tetkik sonrasında hekiminizin vereceği ilaçlara ek olarak aşağıdaki önerilere uymanız gerekmektedir.

Öneriler

• İlaçlarınızı önerilen doz ve süre boyunca kullanınız. Kesinlikle bu önerilerde kendinize göre değişiklikler yapmayınız.
• Randevu tarihinde kontrole gidiniz. Hastalar şikayetleri azalınca kontrolleri aksatabilmektedir, ileride daha büyük bir problem ile karşılaşmak istemiyorsanız, böyle bir davranışta bulunmayınız.
• Acı, ekşi, baharatlı ve yağda kızartılmış gıdalardan kaçınınız (bu tür gıdaların alımında şikayetlerinizin arttığını fark edeceksiniz).
• Çiğ sebze ve meyvelerden (limon, portakal) kaçınınız. Sebzeleri haşlama tarzında yemeyi tercih ediniz.
• Alkol, sigara, gazlı içeceklerden kaçınınız. Bira, soda, maden suyu ve kolalı içeceklerin yemek borusu ile mide arasındaki kapakçığın etkinliğini azalttığı ve sonucunda midedeki gıdaların yemek borusuna kaçmasına (reflü) neden oldukları bilinmektedir. Bu nedenle, reflü sorunu ile karşılaşmamak için bu tür içeceklerden uzak durunuz. 
• Ağrı kesici ilaçları (özellikle Aspirin ve türevleri) ve romatizma  ve ağrı kesici ilaçlarını (Apranax, Voltaren, vb.) çok mecbur kalmadıkça kullanmayınız. Bu ilaçların iğne veya fitil şekillerinin mideye daha az zarar verdiği yönünde bilimsel bir kanıt yoktur. Hekiminizin önerisi ile, mide koruyucu ilaç kullanıyor iseniz bu konuda büyük ölçüde güvence altındasınız demektir. Mide koruyucu bir ilaç kullanmıyor iseniz, hekiminizi ağrı kesici ilaç alımından önce uyarmanızda yarar vardır.
• Çeşitli sağlık sorunları nedeniyle kanı sulandırma özelliği olan ilaçları (Kumadin, Heparin, Drisentin vb.) kullanan kişilerde kanamaya karşı bir eğilim olacağını hatırlamak gerekir. 
• Yemek öğünlerinizi az ve sık olarak düzenleyiniz (günde 3 yerine 4-5 öğün halinde fakat porsiyonları azaltarak yemeyi deneyiniz)
• Her türlü stresin, sıkıntılarınızı arttıracağını unutmayınız.

Ülser komplikasyonları nelerdir?
Ülserin komplikasyonları; ülserin kanaması, ülserin delinmesi, ülserin pankreası delmesi ve ülserin mide çıkışını daraltmasıdır. 

Ülser komplikasyonları nasıl tedavi edilirler?

• Ülserin kanamalarının büyük bir bölümü kendiliklerinden dururlar, durmayan olgularda endoskopi ile girişim ve bu şekilde de durdurulamayanlarda ameliyat gerekebilir. 
• Ülserin delinmesi durumunda tedavi cerrahidir. Tedavi; açık cerrahi veya laparoskopik yöntemle delik üzerine dikiş atma prensibine dayanır.
• Ülserin pankreası delmesi durumunda ameliyat gerekebilir.
• Ülserin mide çıkışını daraltması çoğu zaman günümüzün ülser ilaçları ile düzelir, ancak başarılı olmazsa cerrahi girişim gerektirebilir.

Anahtar Kelimeler:Gastrit, ülser, mide ağrısı, midede yanma, midede ekşime, midede yara, Helikobakter, Gastroskopi, ülser diyeti, gastrit diyeti, ülser perhizi, gastrit perhizi, ülser kanaması, ülser delinmesi

Kaynaklar
1. www.genelcerrah.com
2. www.barsakcerrahisi.com
3. www.robotcerrahisi.com
4. www.medicinenet.com
5. www.emedicine.com
6. www.mayoclinic.com
7. http://www.haberturk.com/saglik/haber/687543-midenizde-ikinci-bir-beyin-var